Дэлхийн инфляцад нөлөөлсөн таван хүчин зүйл

Н.Мижидмаа
2022/04/19

ОУВС-ийн Finance & Development сэтгүүл дээр нийтлэгдсэн инфляцын талаарх цуврал нийлтлэлээс тоймлон хүргэж байна. 3 цуврал нийтлэлийн эхний хэсэгт дэлхийн инфляцад нөлөөлсөн 5 гол хүчин зүйлийг тайлбарлажээ.

Сүүлийн үед дэлхий даяар инфляцын өсөлт олон хүнийг гайхшруулж байна. 2022 оны эхэн үеийн байдлаар ихэнх хөгжөнгүй орнуудын ерөнхий инфляц (бүх бараа үйлчилгээний суурь үнэ) болон суурь инфляц  (хүнс, эрчим хүчний үнийг хассан) төв банкуудын зорилтот түвшнээс нэлээд дээгүүр байв.


ИНФЛЯЦИЙН ТОГТВОРТОЙ БАЙДАЛ

Инфляц яагаад өндөр байна вэ, цаашид энэ хэвээр үргэлжлэх үү гэдэг нь маргаантай сэдэв хэвээр байна. Инфляц эрчимжихэд дараах 5 хүчин зүйл нөлөөлсөн гэж дүгнэж байна:

Нэгдүгээрт, нийлүүлэлтийн гацаа: Цах тахал дэлхийн нийлүүлэлтийн сүлжээнд 2 тусдаа нөлөө үзүүлсэн байна. Эхний үе шатанд хөл хөдөлгөөний хязгаарлалт нь нийлүүлэлтийн сүлжээнд ноцтой хязгаарлалт үүсгэж, богино хугацаанд нийлүүлтийн хомсдолд хүргэж байв. Хэдийгээр омикрон хувилбарын тархлалтын үед нийлүүлэлтийн сүлжээнд зарим нэг дарамт учирсаар байсан ч, энэхүү хязгаарлалт ерөнхийдөө багасаад байна.

Дараагийн нэг нөлөө нь эдийн засгийн сэргэлтийг дагаад эрэлт нэмэгдсэнээр нийлүүлэлтийн сүлжээнд үүссэн дарамт юм. Үүнийг хэмжих нэг арга нь далайн тээврийн хугацаа байдаг. Азиас Хойд Америк, Азиас Европ руу ачаа бараа зөөдөг 2 гол замын тээврийн хугацаа 2022 оны 2 дугаар сарын сүүлээр түүхэнд дээд түвшинд хүрээд байгаа бөгөөд цаашид дарамт хэдэн сарын турш үргэлжилж болзошгүй байна.

Хоёрдугаарт,  эрэлт үйлчилгээнээс бараа бүтээгдэхүүн рүү шилжсэн явдал. Цар тахал нь хэрэглээний хандлагад томоохон өөрчлөлтийг авчирч, эрэлт үйлчилгээ бус бараа бүтээгдэхүүн рүү шилжээд байв. Иймд, инфляцын өсөлтийн дийлэнх хэсэг нь хуучин машин г.м удаан эдэлгээт бараа бүтээгдэхүүний үнийн өсөлтөөр тайлбарлагдаж, харин үйлчилгээний үнийн өсөлт харьцангуй бага байжээ. Энэхүү шилжилт нь хүмүүс гэрээсээ их ажиллах болсноос шалтгаалан цар тахлын яг ид үед илүү хүчтэй ажиглагдаж, одоо ч зарим бараа бүтээгдэхүүний эрэлт өндөр хэвээр байна. Түүнчлэн, дэлхий даяар удаан эдэлгээтэй бараа бүтээгдэхүүний эрэлт нэмэгдсэн боловч зарим улс оронд энэхүү процесс илүү хүчтэй ажиглагдаж байна (Жишээлбэл, АНУ-д хуучин автомашины худалдаа).

Гуравдугаарт, эдийн засгийг дэмжих бодлого ба цар тахлын дараах сэргэлт: Цар тахалтай тэмцэх зорилгоор 16.9 их наяд ам.долларын дэмжлэгийн хөтөлбөрийг дэлхийн улс орнууд зарлаад (өндөр хөгжилтэй орнуудад харьцангуй их) байна.  Зөвхөн АНУ-д гэхэд 1.9 их наяд ам.доллараар эдийн засгаа дэмжих төлөвлөгөөг танилцуулсан. Зарим эдийн засагчид энэ их мөнгө инфляцыг нэмэгдүүлнэ гэж үзэж байсан бол зарим нь харьцангуй түр зуурын нөлөөтэй гэж дүгнэж байв. Эдийн засаг харьцангуй богино хугацаанд эргэж сэргэсэн нь инфляцыг нэмэгдүүлж буй ч цаашид хэр удаан үргэлжлэх нь төв банкуудын бодлогоос шалгтаалахаар байна.

Дөрөвдүгээрт, ажиллах хүчний нийлүүлэлтэд үзүүлэх шок: Цар тахлаас шалтгаалж хөдөлмөрийн зах зээлд үүссэн доголдол 2 жилийн дараа ч үргэлжилсэн хэвээр байна. АНУ-ын хувьд, ажиллах хүчний оролцооны түвшин цар тахлын өмнөх үеэс 1.5%-иар бага байна (4 сая гаран ажилчдаар цөөрсөн). Зарим эдийн засагчид ажиллах хүчний хомсдол цалинг өсгөж, улмаар инфляцыг нэмэгдүүлэх хүчин зүйл болно гэж үзэж буй юм.

Тавдугаарт, Орос-Украины улмаас эрчим хүч, хүнсний бүтээгдэхүүний нийлүүлэлтэд шок үүсч байна. 2022 оны 2 дугаар сарын 24-ны халдлага нь эрчим хүч, хүнсний бүтээгдэхүүнийн үнэ өсөхөд хүргэсэн байна. Орос, Украин хоёр улс нь түүхий эдийн гол экспортлогч улс бөгөөд, дайны хориг арга хэмжээнээс болоод газрын тос, байгалийн хий, хүнсний бүтээгдэхүүний үнэ огцом өсөхөд нөлөөлж байна. Орос, Украин дэлхийн улаан буудайн экспортын 30%-ийг эзэлдэг тул буудайн үнэ түүхэнд байгаагүй хэмжээнд болтлоо өслөө. Энэ нь хүнс болон эрчим хүч хэрэглээнд нь өндөр жин (Африкт 50% хүртэл) эзэлдэг бага орлоготой орнуудын хувьд илүү хүндээр нөлөөлж буй. 



0
angry
0
care
0
haha
0
liked
0
love
0
sad
0
wow

Сэтгэгдэл (1)

ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
202.21.117.2
2022/04/19
0
0
тээвэр зуучлалын үйлчилгээний өрсөлдөөн багассан том компаниуд нь хоорондоо гэрээ хийсэн
Хариулах
Шинэ мэдээ
СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ: Голуудын мөсний зузаан 17-36 см нимгэн байна 1 цагийн өмнө
25 хүний 300 гаруй сая төгрөгийн койн залилсан этгээд долоон жилийн ял авчээ 1 цагийн өмнө
Таксины жолоочийг хутгалж, тээшинд нуусаар УБ-аас Орхон аймгийн эмнэлэгт хүргэж өгчээ 1 цагийн өмнө
ЦАГ АГААР: Өнөөдөр ихэнх нутгаар цаг агаар тогтуун байна 1 цагийн өмнө
ТАНИЛЦ: Засгийн газраас гаргасан шийдвэрүүд 16 цагийн өмнө
Гарааны компани болон программ хангамжийн үйлдвэрлэл, хөгжүүлэлтийн аж ахуйн нэгжид дэмжлэг үзүүлэх журам баталлаа 16 цагийн өмнө
Х.Нямбаатар: Жорж Чен манай улсын төрийн зарим албан тушаалтан руу дарамталсан мэйл явуулсан байсан 17 цагийн өмнө
Ч.Хүрэлбаатар: 1072 хувьцааны ногдол ашгаас өмнө эхлээд ЭТТ-г өр ширгүй болгох хэрэгтэй 17 цагийн өмнө
ҮСХ-ны дарга Б.Батдаваа: Зөвлөлдөх санал асуулгад оролцож байгаа иргэдэд 10 мянган төгрөгийн урамшуулал олгосон 18 цагийн өмнө
МУ-ын Хөгжлийн банк 1 их наяд 91 тэрбум төгрөгийн зээл барагдууллаа 18 цагийн өмнө
Гал түймэр, угаараас сэргийлэх хоёр сарын аяныг эхлүүллээ 18 цагийн өмнө
Ж.Ганбаатар: Би компаниудаасаа жилд 1 тэрбум төгрөгийн ногдол ашиг авдаг, энэ мөнгөө юунд зарцуулах нь миний эрх 19 цагийн өмнө
Булган аймаг өрсөлдөх чадварын үнэлгээгээр хамгийн их өсөлттэй аймгийг тэргүүллээ 19 цагийн өмнө
ЗГ-аас Хөрөнгө оруулалт, худалдааны газрыг байгуулах шийдвэрийг гаргалаа 19 цагийн өмнө
Г.Ганболд: Нүүрсний бүх нууц гэрээг хяналтын сонсголоор хэлэлцэж, улсад учруулсан хохирлыг ил болгоно, Хятадын тал мэдээллээ өгөхөөс татгалзсан 20 цагийн өмнө
Гавал доторх гэмтлийн тусламж, үйлчилгээний 85 хувийг ЭМД-ын сангаас хөнгөлнө 20 цагийн өмнө
Койны хохирогч: Насаараа хураасан 140 сая төгрөгөө койн худалдаж аваад алдчихлаа 20 цагийн өмнө
Аймгуудын өрсөлдөх чадвараар Дорноговь аймаг тэргүүлж, сүүлийн байрыг Дундговь аймаг эзэлжээ 21 цагийн өмнө
Д.Тогтохсүрэн: Ж.Мөнхбат хувийн шалтгаанаар УИХ-ын гишүүний бүрэн эрхээсээ татгалзах хүсэлтээ өгсөн 21 цагийн өмнө
Өсвөр насны хүүхдүүд галт зэвсэг оролдож байгаад нэгнийгээ гэмтээжээ 21 цагийн өмнө