Н.Учрал: Анхан шатны шүүхээс хэргийг буцаадаг байх ёстой. Тэгэхгүй бол шүүх аргагүйн эрхэнд алх цохидог

Ш.АДЪЯАМАА
2021/10/12

Хууль\зүйн байнгын хорооны хуралдаанаар Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийн хэлэлцэх эсэхийг хэлэлцэж байна. УИХ-ын гишүүн Б.Энхбаяр, Б.Пүрэвдорж, Ц.Сандаг-Очир нар Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг  энэ оны дөрөвдүгээр сард өргөн барьсан.

Хуулийн төсөлтэй холбогдуулан байнгын хорооны гишүүд асуулт асуулаа. 

УИХ-ын гишүүн Н.УЧРАЛ:

- Хуулийн төслийг зарчмын хувьд дэмжиж байна. Гэхдээ 2017 онд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн төслийн ажлын хэсэгт би ажиллаж байх үед Б.Энхбаяр гишүүн ХЗДХЯ-ны дэд сайд байсан. Нэлээн олон онол практикийн үндэслэлүүд яриад  хэргийг шүүхээс буцааж байгаа нь хүний эрхийн асуудал юм. Прокурорын байгууллага хариуцлагагүй ажиллаж байна гэдэг үндэслэл яриад 2017 онд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд хэргийг буцаахгүй байхаар зохицуулалт хийсэн. Дараа нь гэхдээ ҮХЦ дээр асуудал үүссэн. Түүнээс хойш ямар тайлбарыг шүүгч нарын зүгээс тавьдаг вэ гэхээр нотлох баримтаа бүрэн дүүрэн үнэлээгүй хэргүүдийг шууд шүүхээр шийддэг буюу шүүх дээр дэнсэлдэг, буцаах гэхээр болдоггүй. Нотлох баримт нь хангалтгүй. Шүүх хуралдааны явц мэтгэлцэх үндсэн зарчим дээр явагдаж, шинэ нотлох баримтууд үүсдэг. Тэгээд буцаах гэхээр буцааж болдоггүйгээс шууд шийдвэрээ гаргадаг. Ийм байдал л үүсчихлээ. Бид нэг зүйлийг мартаж болохгүй. 

Прокурор хэргийг шүүх рүү шилжүүлэхгүйгээр хэрэгсэхгүй болгож болдоггүй. Гэтэл хангалттай нотлох баримт  бүрдээгүй байхад шүүх рүүгээ шилжүүлээд, шүүх шийд гээд хаячихдаг. Энэ нь нэг талынхаа эрх ашгийг хаячихдаг. Нотлох баримт нь хангалттай бүрдээгүй байхад шүүх рүү явуулчихаар тэгээд хүний эрхийн асуудал дахиад яригдана. Энэ талаас нь асуудлыг хармаар байна. Давж заалдах болон хяналтын шатны шүүхээс хэргийг буцаахгүй байх зохицуулалтыг зөв гэж үзэж байна. Харин анхан шатны шүүхээс хэргийг буцаадаг байх ёстой. Ингэхгүй бол сүүлдээ прокурорын байгууллагыг нягт нямбай ажиллаарай гээд шахах үзэл баримтлал хуульдаа оруулчихаар прокурорын байгууллага нь шүүх рүү хэргийг шилжүүлнэ.Шүүх хэргийг буцааж болохгүй учраас аргагүйн эрхэнд алх цохидог. Хүний хувь заяаг ингэж шийдэж болохгүй. Анхан шатны шүүхээс хэргийг буцаахад 30 хоногийн хугацаа тавина гэж ярьж байна. Энэ хугацаа үр дүн өгөхгүй. Сүүлдээ шүүх дээр ирээд хэрэг хэрэгсэхгүй болдог. Ингэж хүнийг сар, жилээр нь шүүхийн өмнө уядаг. Шүүх хэргийг хэрэгсэхгүй болгож байхад яагаад прокурорын байгууллага яллах дүгнэлт үйлдээд байгаа юм бэ. Прокурорын байгууллага ажлаа сайн хийгээд тэнд нь хэргийг хаадаг байх ёстой. Тэгэхээр анхан шатны шүүхээс дахиад нотлох баримт цуглуулна, мөрдөн байцаалтад буцаана гэдэг бол шүүхийн өмнө тухайн хүнд боломж олгож байгаа асуудал. Түүнээс шууд хүний эрхэд халдаж болохгүй.

Хууль санаачлагч, УИХ-ын гишүүн Б.Энхбаяр: 

-Манай улс хэргийг шүүхээс буцаадаггүй, нотол, нотолж чадахгүй бол цагаатга гэдэг зарчмыг 1926 оноос хойш баталж, хэрэглэж ирсэн байдаг. Энэ бол шинэ зүйл биш. 1926-1935 он хүртэл нотолж чадахгүй бол цагаатга гэдэг зарчим байсан. Гэтэл хэргийг буцаадаг зарчим 1936 оноос эхэлж хуульд орж ирсэн. Энэ бол хэлмэгдүүлэлтийн жил. Энэ  нь 1963 он хүртэл явсан. Ингээд Шинэ ардчилсан Үндсэн хууль батлагдаад 1994 оны Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх хуулиар шүүхээс буцаадагийг болиулсан.Ингэж
явсаар 2002 оны хар хуулиар хэргийг шүүхээр буцаадаг болсон. Ингээд шорон дүүрсэн гэж ярьдаг. 2013 онд Н.Алтанхуяг гишүүн Ерөнхий сайд байхдаа хэргийг шүүхээс буцаадаг байдлыг халах тухай хуулийн төслийг оруулж ирсэн. Н.Алтанхуягийн Засгийн газар огцорсны дараа Д.Дорлигжав ХЗДХ-ийн сайд
байхдаа шүүхээс буцаадагаар хуулийн төсөл оруулж ирсэн. Улмаар 2015 онд хэргийг шүүхээс буцаадаг байдлаар хуулиа баталсан ёсчилж чадаагүй. Ингээд 2016 онд МАН олонх болж хэргийг шүүхээс буцаахыг халах хуулийн төсөл оруулж, УИХ-аар батлагдсан.

 Дахин 2019 онд буцаадаг байх заалтыг дахин оруулсан. Энэ үед ХЗДХ-ийн сайд нь Ц.Нямдорж байсан. Ингэснээр нэмэлт мөрдөн байцаалтад буцаана гэдэг нэрээр хэрэг шийдвэрлэхгүй удах, хэрэг бүртгэл, мөрдөн байцаалтын явцад нотлох баримтыг хангалтгүй цуглуулж, шүүхэд шилжүүдэг. Тэр хэрээр хүний эрх зөрчигдөж цаг хугацаа авах зүйл гарсан. Шүүхээс удаа дараа буцдаг ийм асуудал байсан. Шинэ хууль хэрэгжиж гарснаар нотлох баримтыг хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу нэг мөр цуглуулах хууль зөрчихгүй байх гэдэг прокурорын байгууллагын шаардлагыг хэрэг бүртгэл, мөрдөн байцаалтын шатанд тавьж ажиллаж байна гэсэн байр суурийг холбогдох албаныхан ярьж байсан. 


0
angry
0
care
0
haha
0
liked
0
love
0
sad
0
wow

Сэтгэгдэл (4)

ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
103.212.116.18
2021/10/15
0
0
Enhbayariig demjij bna. Shuuh prokuroriin ajliig guitseej hiigeed bgaa yum shig nuguu talaasaa prokurortoi huivaldaj hereg butsaaj mafi ajilladag ni unen
Хариулах
202.9.40.71
2021/10/13
0
0
Хуульд өөрчлөлт оруулах хуулийн төслийг боловсхуулахдаа ямар сждалгаанд үндэслэсэн юм бол, ганц нэг тохирлдол харчихаад шууд хуульд өөрчлөлт оруулна гэж дайрдаг байж болхгүй. Хохирончийн эрх зөрчигдөх, эцэст нь шүүх буруу шийдвэр гаргадаг болж дуусах виы
Хариулах
66.181.190.199
2021/10/13
0
0
Хууль санаачлагч нар маань прокурор шүүгчээр ажиллаж үзсэн юм уу. Нотол, нотолж чадахгүй бол хэрэгсэхгүй болго гэж хэлэхэд амархан шүү. Мөрдөгч, прокурор нар хэрэгсэхгүй болгуулья гэсэн хэргээ тал бүрээс нь бүрэн шалгалгүй санаатай дутуу шалгаж, эсвэл процессийн зөрчилтэй хэргийг шүүхэд шилжүүлсэн тохиолдол гардаг шүү дээ. Шүүх буцаалгүйгээр хэрэгсэхгүй болгочихвол шүүх прокурортой хувилдсан болж харагдана. Давж заалдах, хяналтын шатнаас хэргийг буцаахгүй байх нь бас өмнөх шийдвэр гаргасан албан тушаалтантай хувилдсан мэт болно. Хууль санаачлагч нар Эх газрын эрх зүйн системээ ойлгож байгаа юу. Энэ систем сэжигтнээр шалгаж яллагдагчаар татаж яллах дүгнэлт үйлдэж шүүхэд шилжүүлдэг. Шүүх хэргийг бүх талаас нь хянадаг, шүүгдэгчид ашигтайгаар шийддэг, шүүгч дотоод итгэлээрээ хууль баримталж шийддэг. Гэтэл Англи саксон буюу далайн орны (АНУ г.м улс) эрх зүйн системтэй орнууд гүйцэтгэх ажил эхэлж явуулж байгаад үйлдэл дээр нь баривчилдаг юм. Гэм бурууг нь тангарагтны 12 шүүгч шийднэ. Тэдэнд манайх шиг Эрүүгийн бичмэл хууль байхгүй. Тангарагтны шүүх гэм буруутай гэвэл шүүх тийм хэрэгт урьд нь хэдэн жил ял оноодог тэр жишгээр ял онооно. Тангарагтны шүүх гэм буруугүй гэвэл шүүх шууд хэрэгсэхгүй болгодог юм. Хэрэгт холбогдсон хүн гэм буруугаа өөрөө хүлээвэл тангарагтны шүүхээр оролгүй прокурортой ямар ял авахаа наймаалцаж жишиг ялаас хөнгөн ял авахаа тохиролцвол шүүх түүнийг нь батлаж тогтоол гаргана. Ийм л хоёр өөр системийг хольж хутгаж бантан болгох нээ. Манайхан хуулийн цоорхойг гарамгай ашиглаж, аливаа юмыг монголчлохдоо сайн хүмүүс. Цоорхойгоор цувсаар шийтгүүлэх хүнгүй болж хохирогчийн эрхийг хамгаалж чадахгүй болчих вий. Сайн бодож зөв шийдээсэй!!!
Хариулах
202.179.27.3
2021/10/12
0
0
chuul n dampuu, uls dampuu bid yaaj amidrach be?
Хариулах
Шинэ мэдээ
“Еаst” төвийн газарт цэцэрлэгт хүрээлэн байгуулах Хотын даргын санаачилгыг түүхч Д.Өлзийбаатар дэмжив 34 минутын өмнө
ЭМЯ: Цусны өтгөрөлтэй холбоотой цус харвах өвчин ихэсч байна 44 минутын өмнө
Б.Эрхэмбаяр: Спорт хүнд амьдралын хатууг даван гарахыг заадаг гэж боддог, зорилгоо биелүүлж олимпын аварга болно 1 цагийн өмнө
ХУУЛИЙН ТӨСӨЛ: Согтууруулах ундаа худалдах, түүгээр үйлчлэх насыг 19 байхаар тусгажээ 1 цагийн өмнө
Төв аймгийн Сэргэлэн сумын нутагт гарсан зам тээврийн ослыг шалгаж байна 1 цагийн өмнө
Үнийн өсөлтийг бууруулах ажлын хэсгийг УИХ-ын гишүүн Ж.Ганбаатар ахална 1 цагийн өмнө
Наадмын тасалбарыг өнөөдөр 13:00 цагаас эхлэн цахимаар худалдаална 1 цагийн өмнө
Улаанбаатарт дуу цахилгаантай аадар бороо орно 1 цагийн өмнө
Сэрэмжлүүлэг: Голууд үерийн түвшинг 5-25 см даван үерлэж байна 17 цагийн өмнө
Монголын өндөр 10 ууланд богино хугацааны авиралт хийлээ 17 цагийн өмнө
Улаанбаатар-Дархан-Уул чиглэлийн 204.11 км авто замыг 2023 оны аравдугаар сарын 30 гэхэд бүрэн дуусгаж ашиглалтад оруулна 18 цагийн өмнө
Гэсэр сүмээс Хүнсний 1-р дэлгүүр хүртэлх замыг хааж, хучилт хийнэ 18 цагийн өмнө
Түр хорооны даргаар Улсын Их Хурлын гишүүн Г.Ганболдыг сонголоо 18 цагийн өмнө
Үнийн өсөлтийн эсрэг анхаарч ажиллахыг УИХ-ын дарга Г.Занданшатар үүрэг болголоо 19 цагийн өмнө
Л.Оюун-Эрдэнэ: Дарханы замын ажлыг гүйцэтгэгчийг шалгаруулсан албан тушаалтнуудыг АТГ-т өгнө, аудит оруулна 19 цагийн өмнө
Маргааш буюу долдугаар сарын 1-ний өдөр Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэц байгуулагдсан өдөр 19 цагийн өмнө
Зөвшөөрөлгүй байрлуулсан, хуучирч муудсан сурталчилгааны самбарыг буулгана 20 цагийн өмнө
Д.Тогтохсүрэн: Үнийн өсөлтийн асуудлыг бүлгийн хурлаар авч хэлэлцэнэ 20 цагийн өмнө
Түр ирэгч гадаадын иргэний визийн сунгалтын хүсэлтийг цахимаар хүлээн авч байна 21 цагийн өмнө
Ж.Сүхбаатар: Ч.Хүрэлбаатар Хөгжлийн банкны асуудлыг бүтэн хоёр жил дарж нуусан гэмт хэргийн шинжтэй нөхцөл илэрсэн 21 цагийн өмнө