МҮБХ: А.Сүхбат аварга 2004 онд 3 дахиа түрүүлэхдээ Дархан аварга цолны болзолтой болсон гэх тайлбар нь үндэслэлгүй

О.Шүрэнцэцэг
Өчигдөр

Тулгар төрийн 2230, 2231, Их Монгол Улсын 815, 816, Үндэсний эрх чөлөө, тусгаар тогтнолоо сэргээн мандуулсны 110, 111, Ардын хувьсгалын 100, 101 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадмын үндэсний бөхийн барилдаанд 1024 бөх зодоглолоо. Зүүн жигүүрийг дархан аварга Б.Бат-Эрдэнэ, бараан жигүүрийг дархан аварга Г.Өсөхбаяр нар тэргүүлэн барилдсан юм. Нэгийн даваа эхлэхийн өмнө дархан аварга А.Сүхбат өөрийгөө баруун жигүүрийн тэргүүн магнайд гарах ёстой гэдгийг Үндэсний бөхийн салбар хороонд хэлж маргаан үүсгэсэн. Харин Үндэсний бөхийн холбоо болон Үндэсний бөхийн салбар хороо баруун жигүүрийн тэргүүн магнайд дархан аварга Г.Өсөхбаяр гарах ёстой гэж үзсэн юм. Улмаар А.Сүхбат аварга "Өөрийгөө баруун жигүүрийн тэргүүн магнайд гарна" хэмээн багагүй хугацаанд маргалдсаны эцэст барилдахаас татгалзсан. Үүнтэй холбогдуулан Монголын үндэсний бөхийн холбооноос тайлбар гаргалаа. 

Уг тайлбартаа "Үндэсний их баяр наадмын бөхийн барилдаанд зодоглохоор бүртгүүлсэн дархан аварга бөхчүүдийн дунд эрэмбийн маргааны асуудал 2014 онд гарч байсан нь дахин давтагдав. Энэхүү эрэмбийг МҮБХ нь дараах хууль тогтоомжийн хүрээнд гаргасан болно. Тухайлбал:

2022 оны зургадугаар сарын 28-ны өдөр “Үндэсний их баяр наадмын тухай хууль”-ийг Монгол Улсын Их Хурлаас батлан гаргасан бөгөөд энэ жилийн баяр наадам шинэ хуулийн дагуу зохион байгуулагдаж байна.

Тус хуулийн 15 дугаар зүйлийн 15.1-д “Засгийн газар үндэсний бөхийн барилдаан, хурдан морины уралдаан, сурын болон шагайн харвааны дүрмийг батална” гэж заасан. Улмаар энэхүү хуулийн шаардлагын дагуу Монгол Улсын Засгийн газрын 2022 оны 6 сарын 29-ны өдрийн “Дүрэм батлах тухай” 257 дугаар тогтоол гарсан.

Тогтоолын хоёрдугаар хавсралтаар “Үндэсний Их Баяр Наадмын Үндэсний бөхийн барилдааны дүрэм” батлагдсан бөгөөд дүрмийн хоёрдугаар зүйлийн 2.10.2-т: “нэг өдөр адил даваа болон бусад шалгуураар ижил цол авсан бөхчүүдийг өмнөх цолоо түрүүлж авсан буюу өмнөх цолны эрэмбээр эрэмбэлнэ" гэжээ.

Монгол Улсын Дархан аварга Г.Өсөхбаяр, А.Сүхбат нарын тухайд:

Эдгээр бөхчүүд “Дархан аварга” цол авахынхаа өмнө адилхан "Далай аварга" болон "Даян аварга” цолтой байсан. “Даян аварга” цолтой байх үед амжилтын эрэмбээр Г.Өсөхбаяр илүү байсан тул өмнө нь эрэмбэлэгдсэн. Учир нь Г.Өсөхбаяр 4 удаа 9 даван түрүүлж, 3 удаа 8 давсан байдаг бол А.Сүхбат нь 1 удаа 10, 2 удаа ес, 3 удаа долоо давж байжээ.

2014 онд “Дархан аварга” цолыг нэг ижил шалгуур буюу үндэсний бөхийн цолноос хассан хууль батлагдсанаар эдгээр бөхчүүд “Дархан аварга” цол хүртэх эрхтэй болж байв.

Нэмж тайлбарлахад, А.Сүхбат аварга 2004 онд 3 дахиа түрүүлэхдээ "Дархан аварга" цолны болзолтой болсон гэх тайлбар нь үндэслэлгүй бөгөөд тухайн үед 3 түрүүлсэн бөхөд “Дархан аварга” цол олгох хуулийн зохицуулалт байгаагүй болно. Үүнийг адилтгасан нь 2006 онд 10 давсан бөхөд аварга цол олгосон үйл явц юм.

МҮБХ-ны гаргасан эрэмбэ нь Монгол Улсын хууль, түүнд нийцүүлэн гаргасан Засгийн газрын тогтоолд бүрэн нийцсэн бөгөөд холбооноос хууль тогтоомжийг зөрчих, түүнээс давсан шийдвэр гаргах эрх хэмжээ байхгүй.

Дашрамд дурдахад, эрэмбэ тогтоох асуудалд урьд өмнө нь 2 удаа алдаа гарсан. Энэ нь:

Нэгдүгээрт, 2014 онд хоёр бөхөд цол өгөхдөө Ерөнхийлөгчийн тамгын газраас мэргэжлийн холбооноос мэдээлэл, санал аваагүй.

Хоёрдугаарт, МҮБХ 2011 оны 9-р сард хоёр удаа 9 давж түрүүлэх нь нэг удаа 10 давж түрүүлэхтэй ижил эрэмбэтэй гэж эрэмбэ гаргасан. Энэ нь ямар шалгуураар дээрх 2 амжилт ижил болох нь тодорхойгүй тул дараагийн аваргуудад маргаан дахин үүссэн.

МҮБХ-ны 2021 оны Ээлжит бус Их эе болон 2022 оны IX Их эе хурлууд дээр одоо ид барилдаж байгаа аварга цолтой бөхчүүд "…аварга цолыг авсан оноор болон амжилтаар эрэмбэлэх…" гэсэн зарчмын зөрүүтэй санал гарган хэлэлцэж, олонхын саналаар амжилтаар эрэмбэлнэ гэж баталсан.

Дархан аварга А.Сүхбат МҮБХ-ны Их Эе хурлуудад эрэмбийн асуудлаар санал оруулж бүх бөхчүүдийн төлөөлөлийн Их хурлаараа хэлэлцүүлэн шийдүүлэх бүрэн боломжтой байсан. Гэвч аль ч хурлуудад оролцох урилга авсан боловч ирээгүй болно" гэжээ.


14
angry
4
care
6
haha
22
liked
10
love
4
sad
7
wow

Сэтгэгдэл (25)

ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
192.82.72.82
Өчигдөр
0
1
Зочин Энэ зариг бүр нэг улс төрийн хулгхйч нарын сэтгүүлч гэдэг нь илт шүү
Хариулах
202.55.188.91
Өчигдөр
1
0
Usuhbayr ch judaggui hun. Suhbatiig bosoj chadahgui boltol tiirch ushigluj baisan tanhai novsh tudiigui ehner ni EM -iin salbart zahiral baihdaa ih hemjeenii mungu hulgailsan heregt holbogdoj baisan geheer ger buleeree shorongiin atamanuud ym.
Хариулах
43.242.243.61
Өчигдөр
0
0
10 давж аврага авдгийг болих хэрэгтэй!!!Энэ бол луйвар шүү! Хэн нь 2 удаа 9 давж аварга авдаг юм бэ?
Хариулах
43.242.243.61
Өчигдөр
1
0
Яаж ч бодсон Сүхбат 3 түрүүлсэн даяН аврага,Өсөхөө 4 түрүүлсэн дархан аварга
Хариулах
219.241.69.10
Өчигдөр
0
0
Bitgii shaa lalaraa
Хариулах
202.9.46.38
Өчигдөр
0
0
За болио.цэрэнтогтох аварга олон түрүүлсэн батэрдэнэ аваргын өмнө л гардаг байсан.дамдин аварга баянмөнх мөнхбат аваргын л өмнө гардаг байсан шүү.амжилт олон түрүүгээрээ бол тэгж гарахааргү й.уламжлал
Хариулах
66.181.185.118
Өчигдөр
0
0
ehelj bolzol hangasnaaraa yawdag
Хариулах
202.126.89.170
Өчигдөр
2
0
МҮБХ зөв шийдвэр гаргасан бна. Зодог тайлах талаар дүрэмдээ заалт оруулах хэрэгтэй
Хариулах
202.179.25.62
Өчигдөр
1
0
Наадамчин олноо хүндэлсэн бол зодоглох л байсан. Хувийн амбицаа гаргаад байх хэрэггүй.
Хариулах
192.82.84.152
Өчигдөр
1
0
yagaad iim dampuu bdiin be mongolchud. usuhuu ugasa loby hiisen. suhbataa ch tuhain uyedee bardaggui nus l bsan shd. tegcheed deer n garchihsan. butehguiee
Хариулах
202.126.88.178
Өчигдөр
3
0
Бөхөд шударга, чанга гар хэрэгтэй болж дээ.
Хариулах
2a02:3038:400:78d7:942c:9983:a981:1aa1
Өчигдөр
1
0
А.Сүхбат гэж нялх хүүхдээс долоон дор авгай зантай нөхөр байнаа. Угаасаа л олигтой хүн биш л дэ. Гэр бүлээ ч зөв зохиогоод явчиж чадахгүй байж бас жудаг мудаг , дүрэм гурим гэнэ. Эр хүн шиг том цолтой Бөх шиг л байх хэрэгтэй шүү дэ.
Хариулах
43.242.243.61
Өчигдөр
0
0
Зөв шүү
Хариулах
64.119.19.170
Өчигдөр
1
0
Сүхбат очсон ч олонхоороо шийдэх нь тодорхой бсан байх. Энэ асуудал шүүхээр шийдэгдэх байх. Мэдээж Сүхбатын талд шийдэгдэнэ. Холбоо гэж үнэн лалын газар нэг ч зөв шийдвэр гаргадаггүй яасан арчаагүй сүгнүүд байды
Хариулах
103.140.11.94
Өчигдөр
0
0
myy buhiin holboo gj bzdaa nar huuli nertei uv ylsmjlalg ugui hj bn
Хариулах
59.153.114.88
Өчигдөр
0
0
Энэ холбоогоо залуучууддаа өгөөч ээ.
Хариулах
66.181.161.111
Өчигдөр
3
1
Шорон Одхүү, Модон хамар мал Өсөхбаяр, Хужаа Магалжав 3 наадамын дүрэм зохиодог болохоор ямар олигтой байхавдэ.
Хариулах
219.241.69.10
Өчигдөр
0
2
Yag unen
Хариулах
2601:246:4a80:65e0::f967
Өчигдөр
2
0
Sukhbat bol odoo bgaa buhiin holboonii zanalt daisan tul bvh talaar n havchin booj bna daa.
Хариулах
64.119.24.245
Өчигдөр
0
0
0u
Хариулах
202.126.89.181
Өчигдөр
1
0
Шоронгийн хулгайч бөхийн холбоонд байхаар ямар олиг байв гэж
Хариулах
150.129.140.11
Өчигдөр
2
0
Магалжав гэж утсан хүүхэлдэй байнаа. Барилдаж гавиагүй банди ш дээ. Яг жинхэнэ тэргүүн нь шоронгын хоригдол юм биш үү. Одхүү гэж шоронжисон лалар аврага гэдэг цолтой хүнийг бараг л зодохнээ. Шоронгын лалраар холбооны ажил хийлгээд байж байх улс бол ҮХЭР МОНГОЛ-оос өөр хаана ч байхгүй.
Хариулах
66.181.160.54
Өчигдөр
2
0
Маш зөв
Хариулах
103.10.22.64
Өчигдөр
0
0
tatan buugdval taarna
Хариулах
192.82.87.180
Өчигдөр
1
0
zaaval sukhbat ochij bj zov erembeleh ystoi yu. huraldaa suuh suuhgui huv hunii asuudal. harin zov erembe togtooh ni mulguu undesnii bohiin holboonii ajil shde.
Хариулах
Шинэ мэдээ
Арилжааны 9 банкинд торгох шийтгэл ногдууллаа Өчигдөр
Samsung Galaxy Z Flip4 болон Galaxy Z Fold4 утсууд нь ухаалаг утасны зах зээлийн хэвшмэл байдлыг үүрд өөрчиллөө Өчигдөр
2022 оны ЭЕШ-ын дүнгээр тэргүүлсэн сургуулиуд Өчигдөр
ЭМГЭНЭЛ Өчигдөр
Малчин цэрэг мориноос унаж, хүнд гэмтэл аван ГССҮТ-д нисдэг тэргээр хүргэгдлээ Өчигдөр
Л.Оюун-Эрдэнэ: Хөшигийн хөндийд шинэ хот цогцлоох их бүтээн байгуулалтын инженерийн дэд бүтцийн ажлыг эхлүүлж байна Өчигдөр
Эрэн хайж байсан 13 настай Т-ийн цогцос Хорих 461-р анги орчмын тогтоол уснаас олджээ Өчигдөр
Нарангийн энгэр, Цагаан давааны хогийн цэгт 30 га газрыг нөхөн сэргээв Өчигдөр
Усны түвшин 5-10 см нэмэгдэж, олон жилийн дундаж түвшинг даван үерлэх хандлагатай байна Өчигдөр
УНТЭ 30 ажилтанд 30 сая төгрөгийн орон сууцны урьдчилгаа олгоно Өчигдөр
Mercedes болон Geely-ийн хамтарч бүтээсэн Smart цахилгаан автомашин 2022 онд олон улсад нээлтээ хийнэ Өчигдөр
Өнөөдөр “Олон улсын залуучуудын өдөр” Өчигдөр
Өчигдөр нийт 143 хүн эрүүлжүүлэгдэж, согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 114 зөрчил илэрчээ Өчигдөр
Тэтгэлэгт хөтөлбөрөөр Цүкүбагийн их сургуульд суралцана Өчигдөр
Өнөөдрөөс Энхтайваны гүүрний зүүн талаас Махатма Гандийн гудамж хүртэлх замыг хаана Өчигдөр
Зарим нутгаар дуу цахилгаантай аадар бороо орно Өчигдөр
Эрүүл ирээдүйн төлөө "Colgate" брэнд Архангай аймгийн 700 гаруй хүүхдэд амны хөндийн үзлэг оношилгоог үнэ төлбөргүй хийлээ 2022/08/11
“Чухал амжилт” сургалтын төв мэргэжлийн ромбо, дипломтой төгсөх хагас жилийн ангидаа элсэлт авч эхэллээ 2022/08/11
Төрхүүг Нөмрөгийн Дархан цаазат газарт нь эргүүлэн тавилаа 2022/08/11
Хувийн цэцэрлэгүүдэд хамран сургах тойргийн нийт 10330 хүүхдийг нэмэлтээр элсүүлэн сургана 2022/08/11