МҮБХ: А.Сүхбат аварга 2004 онд 3 дахиа түрүүлэхдээ Дархан аварга цолны болзолтой болсон гэх тайлбар нь үндэслэлгүй

О.Шүрэнцэцэг
2022/07/12

Тулгар төрийн 2230, 2231, Их Монгол Улсын 815, 816, Үндэсний эрх чөлөө, тусгаар тогтнолоо сэргээн мандуулсны 110, 111, Ардын хувьсгалын 100, 101 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадмын үндэсний бөхийн барилдаанд 1024 бөх зодоглолоо. Зүүн жигүүрийг дархан аварга Б.Бат-Эрдэнэ, бараан жигүүрийг дархан аварга Г.Өсөхбаяр нар тэргүүлэн барилдсан юм. Нэгийн даваа эхлэхийн өмнө дархан аварга А.Сүхбат өөрийгөө баруун жигүүрийн тэргүүн магнайд гарах ёстой гэдгийг Үндэсний бөхийн салбар хороонд хэлж маргаан үүсгэсэн. Харин Үндэсний бөхийн холбоо болон Үндэсний бөхийн салбар хороо баруун жигүүрийн тэргүүн магнайд дархан аварга Г.Өсөхбаяр гарах ёстой гэж үзсэн юм. Улмаар А.Сүхбат аварга "Өөрийгөө баруун жигүүрийн тэргүүн магнайд гарна" хэмээн багагүй хугацаанд маргалдсаны эцэст барилдахаас татгалзсан. Үүнтэй холбогдуулан Монголын үндэсний бөхийн холбооноос тайлбар гаргалаа. 

Уг тайлбартаа "Үндэсний их баяр наадмын бөхийн барилдаанд зодоглохоор бүртгүүлсэн дархан аварга бөхчүүдийн дунд эрэмбийн маргааны асуудал 2014 онд гарч байсан нь дахин давтагдав. Энэхүү эрэмбийг МҮБХ нь дараах хууль тогтоомжийн хүрээнд гаргасан болно. Тухайлбал:

2022 оны зургадугаар сарын 28-ны өдөр “Үндэсний их баяр наадмын тухай хууль”-ийг Монгол Улсын Их Хурлаас батлан гаргасан бөгөөд энэ жилийн баяр наадам шинэ хуулийн дагуу зохион байгуулагдаж байна.

Тус хуулийн 15 дугаар зүйлийн 15.1-д “Засгийн газар үндэсний бөхийн барилдаан, хурдан морины уралдаан, сурын болон шагайн харвааны дүрмийг батална” гэж заасан. Улмаар энэхүү хуулийн шаардлагын дагуу Монгол Улсын Засгийн газрын 2022 оны 6 сарын 29-ны өдрийн “Дүрэм батлах тухай” 257 дугаар тогтоол гарсан.

Тогтоолын хоёрдугаар хавсралтаар “Үндэсний Их Баяр Наадмын Үндэсний бөхийн барилдааны дүрэм” батлагдсан бөгөөд дүрмийн хоёрдугаар зүйлийн 2.10.2-т: “нэг өдөр адил даваа болон бусад шалгуураар ижил цол авсан бөхчүүдийг өмнөх цолоо түрүүлж авсан буюу өмнөх цолны эрэмбээр эрэмбэлнэ" гэжээ.

Монгол Улсын Дархан аварга Г.Өсөхбаяр, А.Сүхбат нарын тухайд:

Эдгээр бөхчүүд “Дархан аварга” цол авахынхаа өмнө адилхан "Далай аварга" болон "Даян аварга” цолтой байсан. “Даян аварга” цолтой байх үед амжилтын эрэмбээр Г.Өсөхбаяр илүү байсан тул өмнө нь эрэмбэлэгдсэн. Учир нь Г.Өсөхбаяр 4 удаа 9 даван түрүүлж, 3 удаа 8 давсан байдаг бол А.Сүхбат нь 1 удаа 10, 2 удаа ес, 3 удаа долоо давж байжээ.

2014 онд “Дархан аварга” цолыг нэг ижил шалгуур буюу үндэсний бөхийн цолноос хассан хууль батлагдсанаар эдгээр бөхчүүд “Дархан аварга” цол хүртэх эрхтэй болж байв.

Нэмж тайлбарлахад, А.Сүхбат аварга 2004 онд 3 дахиа түрүүлэхдээ "Дархан аварга" цолны болзолтой болсон гэх тайлбар нь үндэслэлгүй бөгөөд тухайн үед 3 түрүүлсэн бөхөд “Дархан аварга” цол олгох хуулийн зохицуулалт байгаагүй болно. Үүнийг адилтгасан нь 2006 онд 10 давсан бөхөд аварга цол олгосон үйл явц юм.

МҮБХ-ны гаргасан эрэмбэ нь Монгол Улсын хууль, түүнд нийцүүлэн гаргасан Засгийн газрын тогтоолд бүрэн нийцсэн бөгөөд холбооноос хууль тогтоомжийг зөрчих, түүнээс давсан шийдвэр гаргах эрх хэмжээ байхгүй.

Дашрамд дурдахад, эрэмбэ тогтоох асуудалд урьд өмнө нь 2 удаа алдаа гарсан. Энэ нь:

Нэгдүгээрт, 2014 онд хоёр бөхөд цол өгөхдөө Ерөнхийлөгчийн тамгын газраас мэргэжлийн холбооноос мэдээлэл, санал аваагүй.

Хоёрдугаарт, МҮБХ 2011 оны 9-р сард хоёр удаа 9 давж түрүүлэх нь нэг удаа 10 давж түрүүлэхтэй ижил эрэмбэтэй гэж эрэмбэ гаргасан. Энэ нь ямар шалгуураар дээрх 2 амжилт ижил болох нь тодорхойгүй тул дараагийн аваргуудад маргаан дахин үүссэн.

МҮБХ-ны 2021 оны Ээлжит бус Их эе болон 2022 оны IX Их эе хурлууд дээр одоо ид барилдаж байгаа аварга цолтой бөхчүүд "…аварга цолыг авсан оноор болон амжилтаар эрэмбэлэх…" гэсэн зарчмын зөрүүтэй санал гарган хэлэлцэж, олонхын саналаар амжилтаар эрэмбэлнэ гэж баталсан.

Дархан аварга А.Сүхбат МҮБХ-ны Их Эе хурлуудад эрэмбийн асуудлаар санал оруулж бүх бөхчүүдийн төлөөлөлийн Их хурлаараа хэлэлцүүлэн шийдүүлэх бүрэн боломжтой байсан. Гэвч аль ч хурлуудад оролцох урилга авсан боловч ирээгүй болно" гэжээ.


14
angry
4
care
6
haha
22
liked
10
love
4
sad
7
wow

Сэтгэгдэл (25)

ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
192.82.72.82
2022/07/12
0
1
Зочин Энэ зариг бүр нэг улс төрийн хулгхйч нарын сэтгүүлч гэдэг нь илт шүү
Хариулах
202.55.188.91
2022/07/12
1
0
Usuhbayr ch judaggui hun. Suhbatiig bosoj chadahgui boltol tiirch ushigluj baisan tanhai novsh tudiigui ehner ni EM -iin salbart zahiral baihdaa ih hemjeenii mungu hulgailsan heregt holbogdoj baisan geheer ger buleeree shorongiin atamanuud ym.
Хариулах
43.242.243.61
2022/07/12
0
0
10 давж аврага авдгийг болих хэрэгтэй!!!Энэ бол луйвар шүү! Хэн нь 2 удаа 9 давж аварга авдаг юм бэ?
Хариулах
43.242.243.61
2022/07/12
1
0
Яаж ч бодсон Сүхбат 3 түрүүлсэн даяН аврага,Өсөхөө 4 түрүүлсэн дархан аварга
Хариулах
219.241.69.10
2022/07/12
0
0
Bitgii shaa lalaraa
Хариулах
202.9.46.38
2022/07/12
0
0
За болио.цэрэнтогтох аварга олон түрүүлсэн батэрдэнэ аваргын өмнө л гардаг байсан.дамдин аварга баянмөнх мөнхбат аваргын л өмнө гардаг байсан шүү.амжилт олон түрүүгээрээ бол тэгж гарахааргү й.уламжлал
Хариулах
66.181.185.118
2022/07/12
0
0
ehelj bolzol hangasnaaraa yawdag
Хариулах
202.126.89.170
2022/07/12
2
0
МҮБХ зөв шийдвэр гаргасан бна. Зодог тайлах талаар дүрэмдээ заалт оруулах хэрэгтэй
Хариулах
202.179.25.62
2022/07/12
1
0
Наадамчин олноо хүндэлсэн бол зодоглох л байсан. Хувийн амбицаа гаргаад байх хэрэггүй.
Хариулах
192.82.84.152
2022/07/12
1
0
yagaad iim dampuu bdiin be mongolchud. usuhuu ugasa loby hiisen. suhbataa ch tuhain uyedee bardaggui nus l bsan shd. tegcheed deer n garchihsan. butehguiee
Хариулах
202.126.88.178
2022/07/12
3
0
Бөхөд шударга, чанга гар хэрэгтэй болж дээ.
Хариулах
2a02:3038:400:78d7:942c:9983:a981:1aa1
2022/07/12
1
0
А.Сүхбат гэж нялх хүүхдээс долоон дор авгай зантай нөхөр байнаа. Угаасаа л олигтой хүн биш л дэ. Гэр бүлээ ч зөв зохиогоод явчиж чадахгүй байж бас жудаг мудаг , дүрэм гурим гэнэ. Эр хүн шиг том цолтой Бөх шиг л байх хэрэгтэй шүү дэ.
Хариулах
43.242.243.61
2022/07/12
0
0
Зөв шүү
Хариулах
64.119.19.170
2022/07/12
1
0
Сүхбат очсон ч олонхоороо шийдэх нь тодорхой бсан байх. Энэ асуудал шүүхээр шийдэгдэх байх. Мэдээж Сүхбатын талд шийдэгдэнэ. Холбоо гэж үнэн лалын газар нэг ч зөв шийдвэр гаргадаггүй яасан арчаагүй сүгнүүд байды
Хариулах
103.140.11.94
2022/07/12
0
0
myy buhiin holboo gj bzdaa nar huuli nertei uv ylsmjlalg ugui hj bn
Хариулах
59.153.114.88
2022/07/12
0
0
Энэ холбоогоо залуучууддаа өгөөч ээ.
Хариулах
66.181.161.111
2022/07/12
3
1
Шорон Одхүү, Модон хамар мал Өсөхбаяр, Хужаа Магалжав 3 наадамын дүрэм зохиодог болохоор ямар олигтой байхавдэ.
Хариулах
219.241.69.10
2022/07/12
0
2
Yag unen
Хариулах
2601:246:4a80:65e0::f967
2022/07/12
2
0
Sukhbat bol odoo bgaa buhiin holboonii zanalt daisan tul bvh talaar n havchin booj bna daa.
Хариулах
64.119.24.245
2022/07/12
0
0
0u
Хариулах
202.126.89.181
2022/07/12
1
0
Шоронгийн хулгайч бөхийн холбоонд байхаар ямар олиг байв гэж
Хариулах
150.129.140.11
2022/07/12
2
0
Магалжав гэж утсан хүүхэлдэй байнаа. Барилдаж гавиагүй банди ш дээ. Яг жинхэнэ тэргүүн нь шоронгын хоригдол юм биш үү. Одхүү гэж шоронжисон лалар аврага гэдэг цолтой хүнийг бараг л зодохнээ. Шоронгын лалраар холбооны ажил хийлгээд байж байх улс бол ҮХЭР МОНГОЛ-оос өөр хаана ч байхгүй.
Хариулах
66.181.160.54
2022/07/12
2
0
Маш зөв
Хариулах
103.10.22.64
2022/07/12
0
0
tatan buugdval taarna
Хариулах
192.82.87.180
2022/07/12
1
0
zaaval sukhbat ochij bj zov erembeleh ystoi yu. huraldaa suuh suuhgui huv hunii asuudal. harin zov erembe togtooh ni mulguu undesnii bohiin holboonii ajil shde.
Хариулах
Шинэ мэдээ
Австрали улсад найман тэрбум дахь иргэн болж мэндэлсэн А.Мэргэн хүү төрсний гэрчилгээгээ авчээ 20 минутын өмнө
"Асаж буй толгод" жүжгийг алслагдсан дүүргийн 650 гаруй сурагчдад үзүүллээ 42 минутын өмнө
П.Батчимэг: Ч.Ундрам гишүүн Төрийн ордонд үйлдэгдсэн хүн амины хэргийн үйлдсэн “эзнийг” мэдээд яриад байгаа бус уу 54 минутын өмнө
Сэтгэл санааны хохиролд шаардсан 3,678,800 төгрөгийг хариуцагч төлөх үүрэгтэй гэж шийдвэрлэжээ 1 цагийн өмнө
Г.Занданшатар: Ард иргэдийн 75,3 хувь нь үнийн өсөлтөөс болж доройтож байгаа гэх судалгаа байна 1 цагийн өмнө
Малаа хураахаар яваад сураггүй болсон 61 настай иргэнийг эсэн мэнд олжээ 2 цагийн өмнө
Засгийн газрын хуралдаанаар нүүрсний хулгайн асуудлаар сонсгол хийж байна 2 цагийн өмнө
​Шинэ шийдэл бүхий оюутны дотуур байрны нэг өрөөнд хоёр оюутан амьдарна 3 цагийн өмнө
Улаанбаатарт 16 хэм хүйтэн 3 цагийн өмнө
Ц.Цэрэнпунцаг: Би нүүрсний хулгайч биш, миний хувь эзэмшдэг компани Австралийн биржид бүртгэлтэй 17 цагийн өмнө
Г.Ганболд: Нүүрсний хулгай тойрсон нээлттэй сонсголыг энэ сарын 21-нд зохион байгуулж, нууц гэрээнүүдийг ил болгоно 17 цагийн өмнө
Т.Доржханд: Нүүрсний хулгайчид илчлэгдэхгүй нь гээд баярлаад явж байна гэсэн 17 цагийн өмнө
УПЕГ: Нүүрсний бизнес дагасан авлигын хэргийг прокурор хаагаагүй 18 цагийн өмнө
"Монгол кантри мюзик" урсгалын уран бүтээлч Т.Баатар гэрэл зургийн үзэсгэлэнгээ нээлээ 19 цагийн өмнө
У.Цогтбаяр: Ард иргэд нэгдэж ЗГ-ыг ОУ-ын Арбитрын шүүхэд өгмөөр байна 19 цагийн өмнө
ЦЕГ: Эрэгтэй сурагчид найз охинтой нь хувийн харилцаа тогтоолоо гэж нэгнээ зодсон 19 цагийн өмнө
МАН-ЫН БҮЛЭГ: ҮХНӨ-өөр гишүүдийн тоо болон сонгуулийн тогтолцоог өөрчилнө 19 цагийн өмнө
МАН-ын бүлэг: Ерөнхий сайдыг эхлээд "Нүүрсчиддээ​ хариуцлага тооц" гэжээ 20 цагийн өмнө
У.Хүрэлсүх: Нүүрсний хэргээр УИХ нээлттэй сонсгол хийж, ард түмэнд ил тод мэдээлэх нь зүйтэй 21 цагийн өмнө
Н.Энхбаяр: Тогтолцооны өөрчлөлтийг дэмжиж байна, парламентыг хоёр танхимтай болгох нь зөв 21 цагийн өмнө