УКРАЙНЫ НИЙСЛЭЛИЙН БИЧВЭРИЙГ ӨӨРЧИЛЖЭЭ

АНУ-ын Газарзүйн нэршлийн зөвлөл нь Украйны хүсэлтийн дагуу олон улсын өгөгдлийн сан дахь тус улсын нийслэлийн бичвэрийг өөрчилсөн байна. Ингэснээр Украйны нийслэл Киевийн нэрийг олон улсын санд латинаар “Kiev” гэж оросоос галиглан бичдэг байснаа больж украйн дуудлага “Кыев”-д тохируулан“Kyiv” гэж бичиж байхаар болов.

АНУ-д хүлээн зөвшөөрөгдсөн нэршлийг бусад улсын байгууллагууд дагадаг тул энэ сарын 17-ноос эхлэн дэлхий даяар Украйны нийслэлийг газрыг зураг болон бусад бичиг баримт дээр “Kyiv” гэж бичдэг болно.

Украйн нь Майдан хувьсгалын дараанаас Оростой холбоотой юм болгоноос татгалзан өөрчилж үндэснийхээ хэв маягт оруулахад онцгой анхаарах болсон. Тухайлбал, “-ой” гэсэн төсгөлтэй орос овгуудын төгсгөлийг “-ий” гэж украйн маягаар заавал өөрчлөн бичиж байхаар болсон. Ингээд зогсохгүй газар зүйн нэршил зэргийг бичихдээ галиглалгүйгээрзаавал украйн хэл зүйд тохируулан өөрчилж бичиж байх заалт гаргаад, зөрчих болгонд өндөр торгууль ногдуулж байхаар болжээ.

Ер нь, Украйн гэлтгүй хуучин Зөвлөлтийн бүрэлдэхүүнд байсан улсууд түүний дотор Балтын тэнгис орчмын Латви, Литва, Эстони зэрэг улсуудад  орос нэр, нэршлийг хориглох, өөрчлөх хатуу бодлого баримталдаг. Тухайлбал, Латвид бүх л орос овгуудыг латви маягаар өөрчлөн “с” төсгөлтэй бичих ёстой болгосон. Ингэснээр Иванов гэсэн овогтой хүмүүс Ивановс болсон, Шишкин /оросоор самаржав/ гэсэн овогтой хүмүүс Siskins /Сиськин буюу оросын хар ярианы мээмжав/ болж өөрчлөгдсөн. Ингэснээр тус улсад амьдардаг сая орчим орос үндэстэн хүмүүсийн нэр овгийн бичвэрт өөрчлөлт гарчээ.

Литвад мөн адил орос нэр овгийг өөрчлөд зогссонгүй польш үндэстэн хүмүүсийг нэр, овгоо бичихдээ “W” үсэг хэрэглэхийг хориглосон. Шалтгаан нь Литв цагаан толгойд “W” үсэг байхгүй.

Эстонид зарим орос овгийг эстон хэлний бичвэр эсвэл дуудлага, ерөнхий утганд үл нийцсэн гэж хориглосон бөгөөд нөхөрт гарвал тусгай зөвшөөрөл авалгүйгээр овгоо орос болгон өөрчлөхийг хориглосон байдаг аж.