2021/12/03
USD 2,811

Ч.Сайханбилэг: Рио Тинтод одоо цаг хугацааг хойшоо тавьж, хүлээж суух бололцоо байхгүй

Ш.АДЪЯАМАА
2021/10/29

Энэ долоо хоногт улс төр, нийгмийн хүрээнд хамгийн их анхаарал татаж байгаа сэдэв болов Рио-Тинто Монгол Улсын Засгийн газарт  ирүүлсэн захидал. Уг захидалд Рио-Тинто группээс Монгол Улсын Засгийн газартай тохиролцох дөрвөн саналыг хүргүүлсэн. Тодруулбал, Засгийн газрын эзэмшиж буй 34 хувийн хувьцаанд ногдох 2.3 тэрбум ам.долларын зээлийн 70 хувь буюу 1.6 тэрбум ам.долларыг тэглэх, ногдол ашиг хүртэх хугацааг наашуулж, 350 сая ам.долларын дэмжлэгийг гурван жилийн хугацаанд олгох, далд уурхайн зардлын 1,4 тэрбум ам.доллароос менежментийн төлбөр авахгүй байх зэрэг саналыг тавьсан.

Үүнтэй холбоотойгоор хоёр тал хэлцэл хийж буй.Оюутолгойн төслийн гэрээг сайжруулах ажлын хэсэг өчигдөр  “Рио Тинто”, “Туркойс Хилл Ресурсес” компанийн төлөөлөлтэй өргөтгөсөн уулзалт хийж, яриа хэлэлцээг эрчимжүүлэн, ажлын төлөвлөгөөг илүү нарийвчилж гаргахаар тохирчээ. 

Монгол Улсын Засгийн газрын гол хүсч буй зүйл нь УИХ-ын 92 дугаар тогтоолыг хэрэгжүүлэх буюу хөрөнгө оруулалтын гэрээг сайжруулах явдал юм. Өөрөөр хэлбэл,  2019 оны УИХ-ын 92 дугаар тогтоолын нэгдүгээр заалтад хөрөнгө оруулалтын гэрээг сайжруулах, Монголын талд ирэх үр өгөөжийг нэмэгдүүлэх үүргийг Засгийн газарт өгсөн. Тиймээс  Оюутолгойн Хөрөнгө оруулалтын гэрээнд ямар нэгэн өөрчлөлт оруулахгүй тохиолдолд Монгол Улсын Засгийн газар хэлэлцээрийг үргэлжлүүлэх боломжгүй гэсэн байр сууриа илэрхийлсэн. Үүнд анх удаа хөрөнгө оруулагч тал нааштай хандаж,  Хөрөнгө оруулалтын гэрээнд өөрчлөлт оруулах хүрээ хязгаарыг  ярилцъя гэдэг зүйлийг хэлсэн талаар Оюутолгойн гэрээг сайжруулах ажлын хэсгийн ахлагч Х.Нямбаатар сэтгүүлчдэд мэдээлсэн.

Оюутолгойн хэлэлцээ ид өрнөж буй энэ үед Ерөнхий сайд асан Ч.Сайханбилэг Оюутолгойн асуудлаар байр сууриа илэрхийлсэн нь мөн л анхаарал татаж байна. Тэрбээр  "...Үе үеийн Засгийн газрууд Оюу толгойн энэ том төсөл, хөтөлбөртэй холбогдуулж өөр өөрөөс холбогдох шийдвэрүүдийг тухайн үеийн эдийн засаг, улс төрийнхөө нөхцөл байдалтай холбогдуулан гаргаж ирсэн байдаг. 

Түүнээс гадна Далд уурхай 2023 он гэхэдашиглалтанд орохоор байгаа. Өөрөөр хэлбэл хэрвээ өнөөдөр Далд уурхайн бүтээн байгуулалтыг эхлүүлэх шийдвэрийг гаргаж чадлаа гэж бодоход 8 жилийн бүтээн байгуулалт хэрэгтэй байна.

Хэрвээ манай Засгийн газар энэ шийдвэрийг тухайн үед цаг хожиж гаргаж чадаагүй бол 2030 он хүртэл далд уурхайн бүтээн байгуулалт дуусаагүй, далд уурхай ажиллаж эхлэхгүй байсан гэж бодохоор Монгол Улс хичнээн их хэмжээний ашиг, орлогоо алдах байсан нь зөвхөн дээрх 2 жишээнээс шууд харагдаж байгаа юм. Өнөөдөр нөхцөл байдал өөрчлөгджээ. Тухайлбал Рио Тинто компанийн ганцаараа 2 жил байтугай хэсэг хугацаанд хүлээж чадна гэсэн байр суурь үгүй болсон. Яагаад гэвэл Дубайн гэрээний ач тусаар олон улсын банк, санхүүгийн 15 байгууллага өнөөдөр өөрийн хөрөнгө оруулалт, зээлийг оруулсан учраас Рио Тинтод одоо цаг хугацааг хойшоо тавьж, хүлээж суух бололцоо байхгүй. Тэдний хувьд бас Цагийн тоолуур адилхан ажиллаж байгаа учраас энэ гэрээ хэлэлцээний ширээнд суухаас өөр арга байхгүй. Тийм учраас энэ шинэ нөхцөл байдлаа, энэ шинэ “Хөзөр”-ийгөө Монгол Улсын Засгийн газар гүйцэд ашиглах хэрэгтэй" гэж байр сууриа илэрхийлжээ. 

“Оюу толгой ордын ашиглалтад Монгол Улсын эрх ашгийг хангуулах тухай” 2019 оны 92 дугаар тогтоолд:

 1.Монгол Улсын Засгийн газар, Эрдэнэс Оюу Толгой ХХК болон Туркойс Хилл Ресурсес Лтд, Ти Эйч Ар Оюу Толгой Лтд, Оюу Толгой Нидерланд Би Ви, Рио Тинто Интернэшнл Холдингс Лтд, Оюу Толгой ХХК нарын хооронд 2015 оны 05 дугаар сарын 18-ны өдөр байгуулсан “Оюу толгойн далд уурхайн бүтээн байгуулалт, санхүүжилтийн төлөвлөгөө” болон “Оюу толгойн далд уурхайн бүтээн байгуулалт, санхүүжилтийн нэмэлт төлөвлөгөө”-г Монгол Улсын холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу хүчингүй болгох.

    2.“Оюутолгой” ХХК-ийн татварын хяналт шалгалтын хүрээнд ногдуулсан нөхөн татвар, алданги, торгуулийг нэг мөр төлүүлж, татварын актуудыг хүлээн зөвшөөрүүлэх, татварын актад тусгагдсан асуудлаар дахин маргаан үүсгэхгүй, аливаа маргаангүй нөхцөлд яриа хэлэлцээг үргэлжлүүлэх шаардлагыг тавих.

    3.Хөрөнгө оруулалтын гэрээ, Дахин тодотгож нэмэлт, өөрчлөлт оруулсан Хувь нийлүүлэгчдийн гэрээ зэрэг Оюутолгой төсөлтэй холбогдуулж байгуулсан гэрээ, хэлцлийн хэрэгжилтийг дүгнэж, Монгол Улсад хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж буй хууль тогтоомж, Монгол Улсын эрх ашигт нийцүүлэн сайжруулахаар хэлэлцээ хийх.

 



Сэтгэгдэл (25)

ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
192.82.75.135
ТЭГИЙШДЭЭ ЧИНИЙ БАЛАГААР ӨДӨР ШӨНӨГҮЙ УХАЖ , ЦАГ МӨЧТЭЙ УРАЛДАЖ БИДНИЙГ ӨРӨНД ОРУУЛАХААР ЯАРНА ЗӨВ2
Хариулах
150.129.142.214
Сайханбилэг & Баярцогт нарыг Оюу толгой ноогдол ашиг өгтөл шоронд байлгах хэрэгтэй!
Хариулах
202.126.88.42
Эх орондоо ирж байгаад 20000 хувьсагчаар Дубайн гэрээг тайлбарлаал 461-д сууж байл даа. Гарья гэвэл Риогоос хэн хэн хэр их юм авсаныг хэлээд л болоо ш дээ.
Хариулах
202.9.46.8
Боломж гарч ирсэн байна одоо боломжоо ашиглаач л гэсэн байхийн зарим хүмүүс хий хараал хэлж байхаар зөв санал оруулаач дээ. Нямдорж чинь ч гэсэн оюу толгойг үргэлжлүүлэх хэрэгтэй гээд байгаа биз дээ. Яагаад тэрийг бас хараахгүй байгаа юм бэ. Тэр ч гэсэн хариуцлага алдсан. Ер алдаа оноогоо саын ярилцаад зөв шийдвэр гаргах ёстой! Болохоос нам дагаж далдага дарвага гэх нь зохисгүй ш дээ. Чи огцор би гарна гэж гарч ирсэн хүмүүс хэрээ мэлэж баыгаа байлгүй дээ. Хүн яллах ч яахав. Өөрсдиыгөө хичээ. Та нарыг ч гэсэн ард түмэн харж байна. эхнээсээ тараа таниулаад л байгаа ш дээ.
Хариулах
24.13.68.99
Дубайн гэрээ зев л байсан юм бол юунаас айгаад эх орондоо ирж vнэн худлаа шалгуулахгvй сvртэй мэдэгдэл хийчихээд гадаадад хэвтээд байгаан бэ?.Булхай авилгал нь илрэх болоод сандраад л байгаан байх даа.
Хариулах
66.181.161.100
Гол ажилыг энэ нөхөр хийсэн маш том гэмт хэрэг
Хариулах
103.57.93.11
Энэ хүнийг интерполоор хайгаад байдаг. Гэтэл АНУ-д ил тод ингээд өөрийгөө өмөөрөөд юм бичээд суугаад байхад нь барьж чадахгүй. Хулгайч эсвэл алуурчин хүнээс яаж ч асуусан өөрийгөө өмөөрдөг. Хүмүүс гэмт этгээдүүд өөрсдийн бурууг хүлээх байх гэж боддог нь том эндүүрэл. Тэд хэзээ ч өөрсдийгөө буруутгахгүй. Монгол улсыг 22 тэрбум долларын өрөнд оруулсан хүнийг бариад авчирч шоронд хийж чадахгүй цагдаа, шүүх, хууль хяналтын байгууллага хөөрхий. Ингэж ажилласнаас татан буугдсан нь дээр.
Хариулах
142.186.60.246
ByAmbasaihan gomo sda
Хариулах
1.75.10.207
Lalariin golog mine irj jangaa gudar
Хариулах
139.5.218.95
энэ эрүүл үү
Хариулах
202.21.109.74
hutsaal blgyi gyigeed ir
Хариулах
139.5.216.204
Энэ Сайханбилэг угийн тэнэг яаж тийм гэрээ хийж чадахав. АН н алдаа нь тэр
Хариулах
66.181.161.30
энэ хүүр холоос хуцаад л байх юм аа
Хариулах
202.179.21.219
Ичдэггүй амьтан !
Хариулах
202.126.89.139
Та хаана байгаа вэ , Хэзээ ирэх вэ
Хариулах
62.55.205.86
Энэ ялтанд ийм сандал суудал дээр авахуулсан зургаа тавих эрх байх уу,
Хариулах
43.242.243.118
Эрдэнэтийн 49%, Дубайн гэрээ 2-т гаргасан алдаа, завхарал нь цаазаар авах ял өгөхөд багадана. Сайханбилэг бол ард түмний дайсан.
Хариулах
66.181.161.68
Рио тинто оффисоос хамгаалалтын ажилтан сайханбилэг хэмээх янханы шээс мэдээлэл хийжээ. Рио тинтод хүлээх зав байхгүй өдөр шөнөгүй зөөгөөд Монголд нүх үлдээгээд явах гээд яарч байгаа гдгийг чимэд гээд үхээрийн хүү хэлхээс өмнө бид ойлгосон
Хариулах
119.40.103.3
лалрыг авч ирж шоронд нь хийж хамаг хөрөнгийн хураагаачээ улсаа зарчаад гадаадад очоод хэвтчихдэг лалруудыг буудаж алах л ял байгаа
Хариулах
103.57.93.145
Риогийн агент
Хариулах
66.181.177.126
Та нар авилга авч яаж баярлаад дубайгаас ирлээ халзан хужаа ДО Ганболд , бямбасүрэн нар нүгэл чинь нүдээрээ гарна даа
Хариулах
66.181.177.126
Хуцаачээ САЙР Цариалсан пялдаг минь чи дубай гэрээ хийж ирэхдээ онгоцны буудал дээр юу гэж хуцалаа засгийн газар хийгээгүй цэвэр бизнес минүүд хийсэн гэж хуцаа биз дээ
Хариулах
64.119.20.219
harvaas hogiin gar odoo yui geed hutsaad bn aa bas...
Хариулах
139.5.217.228
битгий дэмийр чамайг бодвол юм мэддэг гахуул авдаггүй шуналгүй хүмүүс байгаа
Хариулах
192.82.78.6
Батулгаас болж байна гээд байсан одоо Х.Баттулга ажлаа өгчихсөн ирэхгүй яасан юм. Хөгийн луйварчид амиа л авч гарах юм даа.
Хариулах