2022/05/19
USD 2,811

Л.Энх-Амгалан: Сургуулийн орчны дээрэлхэлтийн хүрээнд хүүхдэд хүлээлгэх хариуцлагын тогтолцоог бий болгоё

М.Төгөлдөр
2021/12/06

Өнгөрөгч долоо хоногт БНСУ-ын дунд сургуулийн сурагчид 13 настай, монгол охиныг зургаан цагийн турш өрөөнд хорин зодож, ам руу нь хүчээр архи цутган тамласан хэрэг гарсныг тус улсын MBC телевиз мэдээлсэн билээ. Монгол хүн бүрийн дургүйцлийг төрүүлсэн уг хэргээс үүдэж дан ганц манай улс гэлтгүй БНСУ-ын иргэд ч эсэргүүцлээ илэрхийлж байна. Тэгвэл Монгол Улсын Боловсрол, шинжлэх ухааны сайд Л.Энх-Амгалан өөрийн цахим хуудастаа сургуулийн орчин дахь хүчирхийллийн талаар ийнхүү нийтлэсэн байна. Тэрбээр "Сургуулийн орчны хүчирхийлэл, хүүхдүүд нэгнийгээ хэрцгий зодсон явдал, Өвөрхангайн ахлах ангийн охин амиа алдсан хэрэг, Архангайн цэцэрлэгийн багшийн асуудал гээд энэ бүхнийг хэд хоног үзэн ядаад мартах уу. Бидэнд мэдэгдсэн нь ердөө л энэ. Үүний цаана нуугдмал хүчирхийлэл яаж өрнөж, ямар хэмжээний газар авсныг таашгүй.

Хариуцлага тооцдог газар нь тооцог гээд сайдын хувьд нуувчинд суух, өөрөөсөө холдуулах ёсгүй. Зөвхөн сайд гэдэг өнцгөөс үзэл бодлоо илэрхийлэх нь учир дутагдалтай. Яагаад гэвэл би өөрөө эцэг хүн учраас бусад эцэг эхчүүдийн нэгэн адил өнцгөөс сургуулийн орчны хүчирхийллийг маш эмзэглэж хүлээж авдаг.

Боловсролын салбар нь ёс зүйн гажуудлыг өөрөө засах, хариуцлага тооцох ёстой боловч энэ эрх мэдэл аймаг, сум, дүүргийн засаг даргад, улстөрчийн гарт шилжсэн нь өөрөө гажиг тогтолцоо. Улстөрөөс хараат боловсролын салбар байх ёсгүй гэдэг хатуу байр сууринасаа ч ухрахгүй.

Сургуулийн орчны хүчирхийллийн асуудлыг ул сууриар нь гаргаж ирж, ул сууриар нь задалж, ул сууриар нь өөрчлөх цаг болсон. Өнөөдрийн судалгааныхаа барилыг өөрчилж, зөв тоотой болцгооё. Сурагчдын 38% нь сургуулийн орчны хүчирхийлэлд өртдөг гэдэг бол маш аймшигтай асуудал.Энэ асуудалд нийгмээрээ ухаалаг,эрүүл саруулаар дүгнэлт хийж, зөв, цогц шийдэл гаргаж, бодитой өөрчилье. Оройтож, алгуурлаж хэрхэвч болохгүй.

2017 онд Нийгмийн эрүүл мэндийн үндэсний төвийн хийсэн судалгаагаар ЕБС-ийн дөрвөн хүүхэд тутмын нэг нь амиа хорлох талаар боддог, долоон хүүхэд тутмын нэг нь амиа хорлохыг төлөвлөж байсан гэх сэтгэл сэрдийлгэм тоо баримтыг дэлгэж байв...!!!

Хүүхдийг ивээх сангийн УБ-ын 9 дүүргийн 6, 8, 10-р ангийн 11-16 насны 1,236 сурагчийг хамруулан хийсэн судалгаанд оролцогсдын 37.9% нь ямар нэг байдлаар дээрэлхүүлж доромжлуулсан, бие махбодын хүчирхийлэл хөвгүүдийн дунд, сэтгэл зүйн хүчирхийлэл охидын дунд илүү их гарч байна.!!!

ЮНЕСКО-оос гаргасан тайланд дурдсанаар дэлхий дахинд нийт сурагчдын 30 хувь нь сургуулийн орчинд дээрэлхүүлснээс үүдэн сурлагын амжилт нь буурч, сургууль завсардаж, мөн бие бялдар, сэтгэцийн эрүүл мэндээр хохирдог гэсэн дүгнэлт гарсан байдаг.

Багш хүүхдийн харилцаа, хүүхдүүд хоорондын харилцааны ан цав хаанаас, юунаас эхлэлтэй вэ. Хэт мөнгө шүтсэн нийгмийн гажиг тогтолцоо хүүхдүүдийн маань үг үйлдлээр илэрч байна уу. Багш цалингаа голоод хүүхдүүдийнхээ хүмүүжлийг ор тас орхисон уу, эцэг эхчүүд миний л хүүхэд зүгээр байвал гэсэн бодлоор ханддаг нь бусдыг үл тоосон амиа бодох үзэл хүүхдүүдээр дамжиж илэрч байна уу, мэдээллийн хяналтгүй хэт эрх чөлөө нөлөөлөв үү. Хэт цахимжсан орчин цоо шинэ нөхцөл байдал, ёс суртахууны олон хүмүүжлийг далд хэлбэрээр асар хурдтай олгож байна уу. Энэ бүхнийг үл тоож лоозонгийн үг, үйлдлээр бид хүүхдүүдийнхээ ирээдүйг бүрхэг болгож байгаа юм биш биз...Нүдээ нээх цаг болжээ...

Сайдын хувьд тушаал, шийдвэр гаргаад л энэ асуудал шийдэгдчих зүйл биш. Харин хандлагаа өөрчлөх нь гол сорил гэж үзэж байна. Өнгөрсөн 30 жилд бүтэн хаягдсан сэдэв. Үргэлж нүднээс далд өрнөдөг, насанд хүрэгчид мэдэхгүй өнгөрдөг зүйл. Эцэг эхчүүд, асран хамгаалагчид хүүхдүүдтэйгээ харилцах, илэн далангүй ярилцах, хүүхдээ ойлгох тал дээр асар дутагдалтай болсон. Бид сургууль бүр дээр нийгмийн ажилтан гэдэг орон тоо бий болгоод даруй 24 жил боллоо.Бид нийгмийн ажилтнуудаа нэг ч удаа гэсэн анхааралтай сонссон уу.Тэднийгээ чадавхжуулж,тэдний ажиллах нөхцөл, урам зоригийг нь сэрээсэн үү...???!!!

Асран хамгаалагч ба багш, багш ба сурагчид, мөн гурвалсан холбоог шинэ ойлголт, шинэ хандлага, шинэ хэлбэрээр хөгжүүлэх шаардлагатай боллоо. Эцэг эх, багш нар, салбарын яам, мэргэжилтнүүд ч өөрснөө боловсрох, танин мэдэх шаардлагатай. 2022 онд дараах чиглэлүүдийн ажлыг цаг алдалгүй эхлүүлье.

Сургуулийн орчны дээрэлхэлтийн хүрээнд хүүхдэд хүлээлгэх хариуцлагын тогтолцоог бий болгоё. Хөгжингүй орнуудад нутагшсан, сайн үр дүнтэй арга. Их сургуульд орох, олон нийтийн арга хэмжээнд оролцох, тэтгэлэг хүртэх гэх мэт боломжуудтай нь ярилцдаг буюу сурагчийн хувийн хэрэгтэй төстэй.

Харин дээрэлхэлт гэдэг зүйлийг чухалчлан авч үзсэн загвар юм. Хүн болох багаасаа ирээдүйд нийгэмд биеэ даасан, хариуцлагатай иргэн болж төлөвших учиртай.

Мэргэжлийн сэтгэлзүйчидтэй хамтрах ажиллах замаар нийгмийн хандлагыг өөрчлөх талаар дорвитой арга хэмжээнүүд шаардлагатай. Дээрэлхүүлдэг болон дээрэлхэдэг хүүхдийн сэтгэлзүйг засах, хандлагыг өөрчлөх хэрэгтэй байдаг.

Энэ хичээлийн жилээс сэтгэл зүйчдийг тусгай хөтөлбөрөөр бэлдэж 150 сургуульд ажиллуулж эхэлсэн. Ирэх жилээс Улсын хэмжээний бүх сургуульдаа сэтгэл зүйч ажиллуулах бэлтгэлээ хангаж байна. Богино хугацаанд үр дүн гарч байгаа.

Гэхдээ дан ганц сэтгэл зүйчид бүх зүйлийг залруулна гэдэг худлаа. Эцэг эх, багш нарын боловсрол, ойлголт, хандлагыг өөрчлөхөөс бүх ажил эхлэх учиртай гэж боддог. Энэ сэдвийн талаар нийгэмд өргөн дэлгэр ойлголтыг өгөх нь үр дүнтэй. Хүчирхийлэгч багш, хүчирхийлэгч эцэг эх, гэр бүлийн орчин, хүчирхийлэгч хүүхдүүд байгааг нуух ёсгүй. Үүнийг хүн бүр мэддэг.

Тиймээс нийгмийн өмнө соён гэгээрүүлэх үүрэг хүлээсэн сэтгүүлч, нийгмийн зүтгэлтнүүд, инфлүинсэрүүд ч танин мэдэж, өөрчлөгдөх учиртай. Энэ бүх эерэг хандлага, хүүмүүжлийн зөв ёс суртахуунд суралцахад сурагчид, хүүхдүүдийг өөрсдийг нь идэвхтэй оролцуулах арга замыг бий болгох ёстой.

Харин эцэг эх, багш, сурагчид та бүхэн тусалж дэмжээрэй. Өөрийн тань хүүхэд хүчирхийлэлд өртөөгүй, орчин нь сайн байлаа ч гэсэн оролцоорой гэж хичээнгүйлэн хүсье.

Энэ талаар шинэлэг санаа шийдэлтэй багууд, сэтгэл зүйчид, нийгмийн зүтгэлтнүүд, инфлүнсэрүүдийг дэмжиж ажиллана. Энэ бол урт хугацаанд бугшсан асуудал бөгөөд нэг өдөр өргөс авсан юм шиг шийдвэрлэж чадахгүй. Гэхдээ бид ирээдүйн эд баялгаас илүүтэй ирээдүйд зөв хүн байх нөхцөл боломжийг үр хүүхдүүддээ бүрдүүлж өгөх нь бидний ирээдүйдээ оруулах хамгийн том хөрөнгө оруулалт байх болно" хэмээжээ. 


Сэтгэгдэл (19)

ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
103.26.194.173
Heden darga nariin araas huutsulduj bsnaas tanai gazar yag ekh survalj deer n ivhij ajil hiivel yasiin. 33 r surguuliin yag chankh ard uilchilgeenii tuv bdg. Ter haviar bituu karaoke zochid buudal. Udur 2 tsag gekhed karaoke ajilaad sogtuu huuhen zaluuchuud duulaad yamar aimar gej bodno. Oroi shunu bol yavaltgui. Ugluu huuhed hurgej ugukhud bituu hog buuljis estoi bokhir. Ter haviin orshin suugch bur tsagdaa nar argaa barisan baidaltai bdg. Iim orchind huuhduud maani amidarch bna shde. Ta nar hudlaa darga nariig shantajilj mungu avkhaas uur yumgui.
Хариулах
66.181.161.84
ern bol surguuliin bagsh nar suragchtaigaa haritsaa muutai bdg 28 surguuli bagiin bagsh bolon dundiin bagsh nar neg dun muu garwal mngu ugwul sain gargadag bsn 10 aad jiliin umnu odoo ch gsn adilhandoo
Хариулах
66.181.161.84
baga angiin bagsh nar muu surch bgaa huuhduudiig tusd ni awch zaaj ugch bolohgvi yu..60..70..ond bagiin bagsh nar taaruu huuhduudee tusd awch surgadag bsn ter ni shig ajillaj yagad bolohgvi gj ..huuhdiig uhaan muutai sereglengeer n ylgaj haritsahiig bid hezeec awch heleltsmeergvi bn shalgaj ugnu uu
Хариулах
66.181.161.84
zuragtiin 2 surguuliin baga angiin bagsh nar huuhduudiig sain surdag ..muu surdagaar ni ylgan etseg eh huuhduudtein haritsaj bn 1 r angiin huuhed muu unshij too bodoj chadahgvigeer ni dalimduulj etseg eh huuhduudtei ylgan haritsaad bnaa eniig shalgaj uguuch olon jil bolj bn arai denduu bn
Хариулах
64.119.21.131
Багш нар хүүхдийгхүүхдүүдийн хажууд загнаж ялгаатай ханддаг ингэсэн хүүхдийг багшаа дагаад хүүхдүүд тэгж ханддаг би ангийнхаа хүүхдүүдээр эхлээд юмыг яриулаад дараа нь тэрүүгээр нь нэнтгэлдэг гэж нэг багшийг сонсож л байлаа цэцэрлэгийн багш зарим нэг нь хүүхэдтэй зүй бус харьцдаг хэлэхээр хүүхдийг нүднээс далдуур шоглож цохиж зоддог
Хариулах
202.126.89.211
манайх цэцэрлэгийн хажуугийн байранд амьдардаг цэцэрлэгийн багш нарын хүүхэд загнаж байгаа муухай чанга2 орилох дандаал сонсогдож байдаг ер нь бүх л цэцэрлэгийн камерын бичлэгийг үзүүлж байвал зүгээр юмдаа хүүхдүүдээ бодоод үзий гээд хэлж чадахгүй байгаа хүмүүс зөндөө шүү гэхдээ нэг талаар хүүхдүүдээ бодоод үзэж байсан нь дээр юу ч болдог юм билээ0
Хариулах
202.126.94.99
Бугшсан асуудлыг илруулж засч бна гэх. Бодлого хаана бнаа?!!! Яагаад Боловсролын хуулиуд гэж хачин юм хийгээд ергуулэн барив аа!
Хариулах
103.212.116.109
Er ni bagsh nart ih uchir bii gants ter bagsh l kamert urtsun bolhoos buhbagsh nar huuhded gar hurch baigaashdee
Хариулах
66.181.161.112
Хотын захын сургууль цэцэрлэгт бна.тэтгэвэрийн нас нь болсон байж тэтгэвэртэй гарахгүй хүний хүүхэд зодоод байжийдаг юу заадаггүй сургуулийн өмнөх боловсрол юу ч сураагүй зурлага ч мэдэхгүй төгсгөж бга багш бна.сургуульд нь сайн багш нэрэндээ бардцан нэг багш бна.хүүхдүүдийн дэвтэр тараахдаа нохойд шидэж өгөж байгаа юм шиг шалан дээр шидэж өгдөг энэ байдлыг нь захиргаанд нь мэдэгдхээр хүүхдэд өс санадаг дургүй нь хүрвэл бас гар хүрдэг хүмүүс бна шүү.64 цэцэрлэг 88р сургуульд.
Хариулах
66.181.161.33
багш нарт их учир бий. Сурагчидтай зүй бус харьцвал хүүхдүүд яг дуурайдаг.Ялангуяа шилжиж ирж байгаа хүүхдүүдийн хувьд. Сургуулийн шатшатны ажилтнуудын харьцаа бүр ноль.Менежер арга зүйч жижүүр гд аль ч сургуульд үнэхээр ааш муутай хүмүүс байдаг
Хариулах
202.126.88.38
iim baidald orvol Surguuliin zahiraltai hariutslaga tootsoh heregtei
Хариулах
202.21.124.132
Багш нарын ёс зүйн тал дээр маш анхааралтай, хариуцлагатай хандмаар байна. Нэг л их загнаж, зодсон хүмүүс байх юм. Хүүхдүүд ааштай багш гээд хичээлээ асуухгүй хоцрох асуудал их гарч байна
Хариулах
202.21.109.55
Mergejliin yos zuigui bagsh nar suragchdaa hamt olniih ni omno aldaag ni hamaagui zemleh hereggui.Huuhdeeteig ee gantsaarchlan uulzaj zoblogoo zemlel ogch baimaar bn.Naiz nohdoo deerelhvel huuhduudiin etseg ehiig ondor torguuli tavij bai.Buleglen zodvol hundruulj gemt hereg gej eruugiin hariutslaga huleelgen huuhdiin kolonid yavuul
Хариулах
66.181.161.43
Зарим сургуулийн нийгмийн ажилтан сэтгэл зүйчид чинь багштай нийлээд хүүхдийн дэргэд эцэг эхийг нь загнаад л байдаг юм байна лээ. Тэр хүүхдийн сэтгэлзүйг хэн ч тоож үзэхгүй. Хичээлээс дандаа хоцорч авдаг хүүхэд чинь халтар хувцастай ирдэг ээж нь байж арчаагүй үр хүүхэддээ анхаарал тавьдаггүй нтр гээд л шууд сургуулийн үүдэнд олон түмний нүдэн дээр хичээлийн эрхлэгчтэйгээ нийлээд л загнаад байдаг юм байна лээ. Тэр явдлаас хойш хүүхэд ангидаа дээрэлхүүлж сургуулиа сольж байж арай дээрдсэн.
Хариулах
202.126.88.173
Зарим багш нар өнгө мөнгө харж хүүхдүүдтэй харьцдаг одоо энэ нийгмийн тогцолцоо нь өнгө мөнгөний хорвоо болсон учир хүүхдэд их нөлөөлж байна одоо хүүхдүүдийг хараад байхад гадаа тоглохдоо хүртэл баян ядуу гэж ялгаварлан хоорондоо найзлаж тоглож байхад яаж ялгаварлан гадуурал байхгүй гэх вэ цаашдаа ч ийм л байх болно хувийн төлбөртэй 10 жилийн сургуулийг татан буулгах хэрэгтэй энэ нь маш муугаар нөлөөлж байна яагаад гэвэл хүүхдүүд манайх баян танайх ядуу гэж хоорондоо маргалдаж байна энэ бол буруу юманд сургаж байна шүү
Хариулах
202.126.90.73
Маш зөв арга хэмжээ авах юм байна. Шинэлэг ажил хиих гэж байгаа нь чухал байна. Баяр хүргэй
Хариулах
202.55.188.89
Ямар нэгэн зөрчил гаргасан хүүхдийг гаргасан зөрчлөөс хамаарч сургууль дээр нь юмуу асрамжийн газар юмуу тустай ажил цөөхөн цагаар хийлгэдэг бвал яадын бол
Хариулах
202.126.88.136
Бранк багш нар их олширсон. Дээр үеийн цэрэгжилтын багш гэдэг сургууль төгсөөгүй шахааны багш нэртнүүд оюутан сурагчдыг дэглэж байснаас сургуулиудад хүчирхийлэл үүссэн. Өвөрхангай УАА ТМС
Хариулах
202.126.89.244
Цэцэрлэгт хүүхдээ өгөөд ажиллаа хиймээр байна гэртээ цоожлоод эрсдэлтэй нөхцөлд үлдээгээд тайван ажил хийж чадахгүй байна сайдаа
Хариулах