150 тэрбумын үнэтэй 4300 үхэл

М.Ариунжаргал
Өчигдөр

Монгол улсад янжуур тамхинаас болж жил бүр 4300 хүн нас бардаг гэсэн Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллагын судалгаа бий. Мөн жил бүр 20,000 гаруй хүн янжуур тамхинаас үүдэлтэй өвчлөлд өртөж байна гэжээ.

Чингэлтэй болон Хан-Уул дүүрэгт байршилтай Ерөнхий Боловсролын сургуулиас 500 метр доторх, тамхины зөвшөөрөлгүй хэдэн зуун дэлгүүрүүдэд Esse, Raison, Caster, Mevius гэх мэт ДӨРВӨН төрлийн тамхийг лангуун доороосоо НУУЦААР худалдаалж буй хэвээр байна. Тамхи нууж зардаг дэлгүүрүүд хүүхэд залуучуудад хууль бус худалдааг хийсээр байгаа юм. Сүүлийн долоон жилийн турш энэ хуулийн заалт хэрэгжиж байгаа боловч ямар ч үр дүнгүй байна. Мэргэжлийн байгууллагын шалгалт жилд хоёрхон долоо хоног үргэлжилдэг. Зөвхөн энэ үеэр л янжуур тамхийг нууцаар борлуулах үйл ажиллагаагаа нуух үүднээс зогсоодог. Үлдсэн 50 долоо хоногт нь янжуур тамхины далд наймаа хяналтгүйгээр үргэлжилдэг нь нууц биш болжээ. Энэхүү далд худалдааны улмаас татварт бүртгэлгүй 150 гаруй тэрбум төгрөгийн борлуулалт хийгддэг гэсэн тооцоо бий. Мөн нийслэлийн тамхинаас авах 2%-ийн татвар бүртгэлгүй явсан хэвээр байна. Энэ нь 7-8 тэрбум төгрөгийн татварыг дутуу авч байгаа хэрэг юм.

Тамхины нууц борлуулалт түүнийг дагасан татварын асуудлыг шийдэх боломж бий.

Тухайлбал, хязгаарлалтын бүсийг ЕБС-ийн бүсээс 100-150 метрийн зайд тавих, ингэснээр тамхийг далд хэлбэрээр зарж байгаа дэлгүүрүүдийн тоо 50-60% буурах боломжтой. Энэ хэрээр хүүхдүүдэд янжуур тамхи нууцаар худалдаалж буй асуудал багасгах юм. Олон улсын туршлагаар иргэний үнэмлэх шалгаж, насанд хүрээгүй иргэдэд хуулиар нас хязгаарласан бүтээгдэхүүн зарахгүй байх зохицуулалт бий. Насанд хүрээгүй иргэнд худалдаалсан тохиолдолд оногдох торгуулийг өндөр тавьснаар

  • Нэгдүгээрт, хүүхэд залуучуудаа тамхидалтаас аварч,
  • Хоёрдугаар, оногдох татвар бодит болж,
  • Гуравдугаарт, янжуур тамхины өртөг үнэ өсөх боломжтой юм.

Тамхины өртөг үнийг өндөр байлгаж, татваруудыг гүйцэд хуулийн дагуу ногдуулснаар тамхины маркетинг зардал бага байх боломжтой. Өнөөдрийн байдлаар цахилгаан тамхины дундаж үнэ өндөр (13,000₮) байгаа хэдий ч янжуур тамхины дундаж үнэ хэт доогуур (3,000₮) байна. Иймд янжуур тамхинд ногдох онцгой албан татвар болон өртөг үнийг яаралтай шат дараалалтайгаар нэмэх шаардлагатай болжээ. Нийгэмд янжуур тамхины хор хөнөөлийн талаар мэдлэг маш дутуу дулимаг хэвээр. Сэдэв бүрд дарагдан алга болсоор байна.

2021 оны байдлаар НЭМҮТ-ийн ажилтан н.Майцэцэг цахилгаан тамхины хор хөнөөлийн талаар 5-6 удаа ярилцлага өгсөн хэдий ч, янжуур тамхины хор хөнөөлийн талаар нэг ч удаа ярилцлага өгөөгүй байгаа юм. Хэт нэг талыг барьж, дутуу дулимаг мэдээлэл цацсантай холбоотойгоор янжуур тамхины борлуулалт сүүлийн үед эрс нэмэгдэж байна. Тамхичин хүмүүсээс авсан судалгаагаар “байгалийн өвс шатааж татаж байгаа тул эрүүл мэндэд хоргүй” гэж боддог гэх өрөөсгөл ойлголтууд ихэсжээ.

Тамхины хор хөнөөлийн талаар үнэн зөв мэдээлэл өгч, бодит арга хэмжээг авснаар нийгэм, залуу үеийнхнийг тамхинд донтохоос сэргийлэх, тамхи хэрэглэгчдийн тоог эрс бууруулах боломжтой билээ.

 Эх сурвалж Eguur.mn


0
angry
0
care
0
haha
0
liked
0
love
0
sad
1
wow

Сэтгэгдэл (0)

ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл бичигдээгүй байна

Шинэ мэдээ
АТГ 7 объектод нэгжлэгийн ажиллагаа явуулжээ 16 минутын өмнө
Ерөнхий сайд "Дарь-Эх" нэгдсэн эмнэлгийн үйл ажиллагаатай танилцлаа 27 минутын өмнө
Зуданд өртсөн малчдад туслах аяны хүрээнд НЭГ тэрбум төгрөгийн хандив цугларсан 45 минутын өмнө
А.Бат-Амар: Тээврийн хэрэгсэл эзэмшигчийн нэрийг autobox аппликейшн ашиглан шилжүүлэх боломжтой 55 минутын өмнө
Аюулт үзэгдэл, ослын 76 удаагийн дуудлагаар үүрэг гүйцэтгэлээ 1 цагийн өмнө
Автобусны жолооч нар НИТХ-д шаардлага хүргүүлнэ 1 цагийн өмнө
ОБЕГ: Цасанд суусан автомашиныг татан гаргах боломжгүй байсан тул орхив 2 цагийн өмнө
Улаанбаатарт өдөртөө цас орж зөөлөн шуурна 3 цагийн өмнө
Баруун аймгуудын ихэнх нутгаар цас орж, цасан шуурга шуурна 21 цагийн өмнө
"Зудтай байгаа аймгуудын ЕБС-ийн сурагчдын гуравдугаар улирлын амралтын хугацааг сунгах эсэхийг шийдвэрлэнэ" 21 цагийн өмнө
Зудын байдалд үнэлгээ хийхэд 13 аймгийн 58 суманд мөсөн зудын нөхцөл бүрджээ 23 цагийн өмнө
Багануур дүүрэгт 50 тонн тэжээлийг үнэ төлбөргүй олголоо Өчигдөр
ТАНИЛЦ: Ирэх саруудын цаг агаарын ерөнхий төлөв Өчигдөр
АШУҮИС малчны хүүхдийг гуравдугаар сарын 17 хүртэл хичээлээс чөлөөлнө Өчигдөр
Согтуу жолооч хүний амь нас хохироон зугтаасныг илрүүллээ 2024/02/24
''Би хоёр настайдаа хараагүй болж том хүү минь ч нэг сартайдаа хараагаа алдахад хүнд байсан, гэхдээ амьдрал сайхан'' 2024/02/24
Хунгарлаж шуурсан газартаа 80 см, гуу жалгандаа 100 см хүртэл зузаан цастай байна 2024/02/24
Цасанд хаагдсан 10.009 км замыг нээж, 1528 тонн малын өвс, тэжээлийн хүргэлт хийлээ 2024/02/24
Х.Нямбаатар: “Акуа Гарден” авлигын томоохон илрэл учраас буулгахаас өөр аргагүй 2024/02/24
Зариг хэлэлцүүлэг: Зудыг хэрхэн гарз хохирол багатай даван туулах вэ? 2024/02/24