150 тэрбумын үнэтэй 4300 үхэл

М.Ариунжаргал
2022/04/25

Монгол улсад янжуур тамхинаас болж жил бүр 4300 хүн нас бардаг гэсэн Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллагын судалгаа бий. Мөн жил бүр 20,000 гаруй хүн янжуур тамхинаас үүдэлтэй өвчлөлд өртөж байна гэжээ.

Чингэлтэй болон Хан-Уул дүүрэгт байршилтай Ерөнхий Боловсролын сургуулиас 500 метр доторх, тамхины зөвшөөрөлгүй хэдэн зуун дэлгүүрүүдэд Esse, Raison, Caster, Mevius гэх мэт ДӨРВӨН төрлийн тамхийг лангуун доороосоо НУУЦААР худалдаалж буй хэвээр байна. Тамхи нууж зардаг дэлгүүрүүд хүүхэд залуучуудад хууль бус худалдааг хийсээр байгаа юм. Сүүлийн долоон жилийн турш энэ хуулийн заалт хэрэгжиж байгаа боловч ямар ч үр дүнгүй байна. Мэргэжлийн байгууллагын шалгалт жилд хоёрхон долоо хоног үргэлжилдэг. Зөвхөн энэ үеэр л янжуур тамхийг нууцаар борлуулах үйл ажиллагаагаа нуух үүднээс зогсоодог. Үлдсэн 50 долоо хоногт нь янжуур тамхины далд наймаа хяналтгүйгээр үргэлжилдэг нь нууц биш болжээ. Энэхүү далд худалдааны улмаас татварт бүртгэлгүй 150 гаруй тэрбум төгрөгийн борлуулалт хийгддэг гэсэн тооцоо бий. Мөн нийслэлийн тамхинаас авах 2%-ийн татвар бүртгэлгүй явсан хэвээр байна. Энэ нь 7-8 тэрбум төгрөгийн татварыг дутуу авч байгаа хэрэг юм.

Тамхины нууц борлуулалт түүнийг дагасан татварын асуудлыг шийдэх боломж бий.

Тухайлбал, хязгаарлалтын бүсийг ЕБС-ийн бүсээс 100-150 метрийн зайд тавих, ингэснээр тамхийг далд хэлбэрээр зарж байгаа дэлгүүрүүдийн тоо 50-60% буурах боломжтой. Энэ хэрээр хүүхдүүдэд янжуур тамхи нууцаар худалдаалж буй асуудал багасгах юм. Олон улсын туршлагаар иргэний үнэмлэх шалгаж, насанд хүрээгүй иргэдэд хуулиар нас хязгаарласан бүтээгдэхүүн зарахгүй байх зохицуулалт бий. Насанд хүрээгүй иргэнд худалдаалсан тохиолдолд оногдох торгуулийг өндөр тавьснаар

  • Нэгдүгээрт, хүүхэд залуучуудаа тамхидалтаас аварч,
  • Хоёрдугаар, оногдох татвар бодит болж,
  • Гуравдугаарт, янжуур тамхины өртөг үнэ өсөх боломжтой юм.

Тамхины өртөг үнийг өндөр байлгаж, татваруудыг гүйцэд хуулийн дагуу ногдуулснаар тамхины маркетинг зардал бага байх боломжтой. Өнөөдрийн байдлаар цахилгаан тамхины дундаж үнэ өндөр (13,000₮) байгаа хэдий ч янжуур тамхины дундаж үнэ хэт доогуур (3,000₮) байна. Иймд янжуур тамхинд ногдох онцгой албан татвар болон өртөг үнийг яаралтай шат дараалалтайгаар нэмэх шаардлагатай болжээ. Нийгэмд янжуур тамхины хор хөнөөлийн талаар мэдлэг маш дутуу дулимаг хэвээр. Сэдэв бүрд дарагдан алга болсоор байна.

2021 оны байдлаар НЭМҮТ-ийн ажилтан н.Майцэцэг цахилгаан тамхины хор хөнөөлийн талаар 5-6 удаа ярилцлага өгсөн хэдий ч, янжуур тамхины хор хөнөөлийн талаар нэг ч удаа ярилцлага өгөөгүй байгаа юм. Хэт нэг талыг барьж, дутуу дулимаг мэдээлэл цацсантай холбоотойгоор янжуур тамхины борлуулалт сүүлийн үед эрс нэмэгдэж байна. Тамхичин хүмүүсээс авсан судалгаагаар “байгалийн өвс шатааж татаж байгаа тул эрүүл мэндэд хоргүй” гэж боддог гэх өрөөсгөл ойлголтууд ихэсжээ.

Тамхины хор хөнөөлийн талаар үнэн зөв мэдээлэл өгч, бодит арга хэмжээг авснаар нийгэм, залуу үеийнхнийг тамхинд донтохоос сэргийлэх, тамхи хэрэглэгчдийн тоог эрс бууруулах боломжтой билээ.

 Эх сурвалж Eguur.mn


0
angry
0
care
0
haha
0
liked
0
love
0
sad
0
wow

Сэтгэгдэл (20)

ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
202.9.46.77
2022/04/28
0
0
IREEDUID ELECTRON TAMHI BOLON TUUNEES DAWJ SETGEWEL AMJILTAND HURNE DEE ODOO 95 HUVI BAGASSAN GEHED L UR DUN SAITAI BARAG HORGUI TECHNOLOGUID CH GARCH IREH BAIH TSAG HUGATSAANII ASUUDAL
Хариулах
134.195.197.84
2022/04/28
0
0
Kue nere ene tamhi uildverlegchid l booj uhej bga bh da hamag zah zeeliig e-tamhi ezelchih gd ih sandarch bgada Ghde yaay ghv hedduger zuund amidarch bga bile de yms uurchlugduj shinechlegdh n bh ystoi l zuil shd
Хариулах
202.55.188.126
2022/04/28
0
0
Уг элёктрон тамхи байгаль орчинд хор нөлөөгүй,хог тарьдаггүй гээд давуу тал ихтэй,даанч энэ тамхины компаниуд ,тэдний хамаарөл бүхий улстөрчид тв ялангуяа монгол тв,ийгл тв ,гого.мн сайт ,за тэгээд эмч нар гээд хүмүүсийн тархи угааж худалдаж авч болох бүх хүнийг худалдаж аваад хуурамч мэдээлэл их цацдаг
Хариулах
202.55.188.85
2022/04/27
0
0
Дэлхий дээр хамгийн ашиггүй ганцхан юм байдаг нь янжуур тамхи, архинд хүртэл ашигтай бодис агуулсан байдаг тэгсэн хэрнээ хүмүүсийг тамхинаас гаргахад тусалж байгаа электрон тамхины эсрэг сөрөг сурталчилгаа хийж байгаа эмч нар тв сайтууд бас ичих булчирхай байх хэрэгтэй шүү аль аль нь хортой мэдээж татдаггүй хүн цахилгаан тамхи татаж огт болохгүй, зөвхөн тамхинаас гарах зориулалтаар л хэрэглэх хэрэгтэй, энэ нь л манай худалдагдсан улстөрчдийг уурыг нь хүргэж уушигийг нь сагсайлгаж дээ
Хариулах
202.55.188.85
2022/04/27
0
0
Бодвол волтам гээд тамхи импортлогч хамгийн том компани захиалагч биз гэнэтхэн л бүх сайт ажилуулагч эмч нар,майцэцэг гээд нэг сувилагч хүүхэн эмч болчихсон электрон тамхи хортой янжуур нь ургамал хоргүй гээд,бас баахан дангаасүрэн энхбат өөр хэн ч билээ баахан хүмүүс гэнэт л электрон тамхи хортой гээд сэвээд байсан энэ хуулийн сургаар л тамхины эзэдийн гар хөл болоод байжээ
Хариулах
202.55.188.124
2022/04/27
0
0
Тамхи импортлогч нар чинь ургамалын гаралтай гээд бараг хоргүй ухааны юм яриад байдаг алтан гадас ,витафит,во лтам,монго
Хариулах
202.55.188.124
2022/04/27
0
0
Электрон тамхи татаад тамхи наасаа бүүр гарсан хүн байна үнэхээр үр дүн сайтай юм билээ хамгийн гол нь тамхинаас хүн гарахна л манай тамхи импортлогч нарыг асар ихээр уурлуулаад байгаа учраас л эмч нар улстөрчдийг худалдаж аваад тархи угаалт их явагдаж байна лээ хуульчилаад өгчихвөл амар
Хариулах
92.118.60.98
2022/04/27
0
0
tamhi ezshigchid huuli bas snaaachlaa yu gutsna biz haltaruud
Хариулах
194.180.179.122
2022/04/27
0
0
20,30 жил тамхи татсан ах маань уушигны хорт хавдараар өнгөрсөн тэрнээс хойш үнэхээр жигшдэг тамхины хор хөнөөлийг нийтэд байнга сурталчилаасай гэж хүсдэг
Хариулах
51.38.125.253
2022/04/27
0
0
ийм хямдхан байдаг юмуу тэгвэл татна шүү татвараа нэмэх хэрэгтэй
Хариулах
202.9.46.77
2022/04/27
0
0
tatvar nemeed 5 k nuud 10 k unetei bolgo ers bagasna
Хариулах
202.9.46.77
2022/04/27
0
0
haraal idsen essee bol haa saigui tuts surguuliin oir orchimd bugd zaragddag odoo eniig shalgaad erhuudiig ni huraah heregtei
Хариулах
172.99.188.224
2022/04/25
0
0
tamhinii tatvariig nemj tansag hereglee bolgo 150 terbum tugrug ergeldeheer chni ter humuus chnj ulsiin ih hurliig udirdahgui yadag yum
Хариулах
51.38.125.253
2022/04/25
0
0
Tamhini kompaniud ch argaa barj bn daa tamhinaas neg ch gesen hun gargahguin tuld huuramj medeeleluud haa saigui seveed ed nart humuus янжуур тамхиndaa hordohno l chuhal elektron tamhi tataad tamhinaas garchihval hamag orlogo ni haagdah geed hudal surtalchilgaa haa saigui hiij bn bodwol altangadas, voltam zereg tom conpaniid l baih daa ugaasaa delguuruudeer essee, mild, caster ene ter 20-30 huvi orlogo ni bagassan gej delguurtei egch maani yarij bsn
Хариулах
202.126.89.176
2022/04/25
0
0
Уг элёктрон тамхи байгаль орчинд хор нөлөөгүй,хог тарьдаггүй гээд давуу тал ихтэй,даанч энэ тамхины компаниуд ,тэдний хамаарөл бүхий улстөрчид тв ялангуяа монгол тв,ийгл тв ,гого.мн сайт ,за тэгээд эмч нар гээд хүмүүсийн тархи угааж худалдаж авч болох бүх хүнийг худалдаж аваад хуурамч мэдээлэл их цацдаг
Хариулах
202.126.89.176
2022/04/25
0
0
Монголчууд шиг ууж идэх , татах дуртай хүмүүс тамхинаас салахгүй л дээ ядаж электрон тамхи татаад эхэлсэн нь олзуурхууштай муу муу гээд монгол телевиз нь мөнгө авч сурталчилгаа хийгээд хүмүүсийг будлиулаад байна өөрсдөө олон улсад ямар түвшинд байна үзэх харах хэрэгтэй
Хариулах
66.181.161.98
2022/04/25
0
0
Yamar aimaar too be? Tamhi tatahaa bolitsgooh heregtein ba daa
Хариулах
112.72.8.18
2022/04/25
0
0
20 jil utaat tamhi tatlaa. Suuliin heden sar ene tsahilgaan tamhi geechiig tataad odoo ali aliniig ni bolij bn. Hort zurshlaa haytsgaay bidnii tsuuhun Mongolchuudaa!
Хариулах
64.94.215.122
2022/04/25
0
0
Хөршүүд гэртээ тамхи татаад утаа нь манай хаалганы завсраар орж ирээд тух алдагдуулаад байх юм . Тэгэхээр гэрт нь байгаа хүмүүс гэр бүлийнхэн нь яаж тэсдэг байна аа. Аймаар юм. Дам тамхидалт хаа сайгүй. Ядаж электрон тамхиа татаасай үнэргүй бусдад лай болохгүй гай болохгүй
Хариулах
202.126.89.175
2022/04/25
0
0
ene ih uhel daguulsan horiig zugeer hayachihaach mongolchuudaa uheed duuslaaa shde
Хариулах
Шинэ мэдээ
Г.Сайханбаяр: Ажиллагааны оронд ажиллаж байсан туршлагатай алба хаагчдаа бид илгээсэн 3 цагийн өмнө
Монголын баг "Газиантеп" хотын нисэх буудалд газардлаа 4 цагийн өмнө
Танилц: Засгийн газрын хуралдаанаас гаргасан шийдвэрүүд 4 цагийн өмнө
Х.Болорчулуун: 5.5 сая үхрийг 13 тэрбум төгрөгөөр ээмэгжүүлнэ 4 цагийн өмнө
Ж.Ганбаатар: Хөрөнгийн биржийг түшиглэн нүүрсээ зарна 5 цагийн өмнө
Зөвлөлдөх уулзалтад 800 орчим иргэн санамсаргүй түүврээр сонгогдож оролцоно 5 цагийн өмнө
Х.Нямбаатар: Төрийн албанд шимигчилж амьдардаг хүмүүсийг шүүрдэн чөлөөлнө 5 цагийн өмнө
​Дэлхийн 70 гаруй орон Турк улсад тусламж үзүүлэхээ мэдэгдлээ 5 цагийн өмнө
Сирид хүйг нь тасалж амжаагүй дөнгөж төрсөн нярайг нурангиас аварчээ 7 цагийн өмнө
БНХАУ-ыг зорих Монголчуудын анхааралд 8 цагийн өмнө
Б.Гэрэлзаяа: Хүндхэн нөхцөлд орсон хүмүүст мэргэжлийнхээ ачаар тусалж байгаад баяртай байна 9 цагийн өмнө
Зафер Атеш: ​Монголын ард түмний сайхан сэтгэлийг Туркийн ард түмэн хэзээд мартахгүй 9 цагийн өмнө
Б.Ууганбаяр: Бидний мэргэжлийн стандарт нэг учраас аврах ажиллагаанд хүндрэл гарахгүй 9 цагийн өмнө
Туркийн ЭСЯ эмгэнэлийн дэвтэр нээнэ 10 цагийн өмнө
Г.Занданшатар: Төрийн албаны бүх шатанд авлигын үндсийг таслан зогсоох ёстой 10 цагийн өмнө
Ерөнхийлөгч асан Х.Баттулга нээлттэй сонсголд оролцож байна 10 цагийн өмнө
Tөрийн албан хаагчийн ёс зүйтэй холбоотой иргэдийн гомдлыг хянан шалгав 10 цагийн өмнө
“Улаанбаатар өвлийн наадам”-ын үеэр "City tour” хотын аяллын автобус иргэдэд үйлчилнэ 11 цагийн өмнө
​Засгийн газрын ээлжит хуралдаан үргэлжилж байна 11 цагийн өмнө
Өнөөдөр цаг агаар тогтуун байна 12 цагийн өмнө